हास्यगाऽऽरवा २०११

विश्वचषक २०११

2011-03-17T00:16:00.001-07:00

कल्पना आणि सादरीकरण: श्रेया रत्नपारखी

समर-व्हेकेशन,सोनू आणि मी! - भाग ३

2011-03-15T16:30:00.000-07:00

लग्न-मुंजी आटपल्या. परत फिरायला जाणं सुरु झालं. मी परत एकदा एक मोठ्ठा बॅनर बघितला.तो होता कराटे कोचिंगचा. दे ढिशूम ढिशूम! सोनूला नक्की आवडेल या विचाराने तिकडचा फॉर्म व माहितीपत्रक घेऊन घरी आले. दुसरे दिवशी डान्सचा क्लास जवळच सुरु होत होता असं कळलं,त्याचीही चौकशी केली.

लगेच तत्परता दाखवून लेकीने पण कराटे व डान्सच्या क्लासची अ‍ॅडमिशन घेतली. दोन्ही मिळून बाराशे पंधराशे काहीतरी झाले. कराटेवाल्यांनी फीमध्येच कराटेचा ड्रेसही दिला होता,पण तो होता अगडबंब. मग आमच्या टेलरमास्तर पमाने तो कमी करून सोनू निदान चालताना पडणार नाही एवढा केला.

डान्सवाल्यांनी ऑरेंज टी-शर्ट व ब्लॅक पॅंट किंवा स्लॅक्स आणायला सांगितले. टी-शर्ट मिळाला पण स्लॅक्स काही मिळेना. मग त्याच्या मम्मीने फुलाफुलांची एक स्लॅक्स आणली,पण हा कसला ती घालतोय? ही फुलाफुलांची मुली घालतात,मुलं नाही घालत. त्याच्यापुढे डान्स टीचरनेही हार मानली. नको बाबा घालू,पण तू क्लासला ये. कारण तसा स्टेपस्‌ शिकायला हुशार होता. चांगलं पिकअप करत होता. मग दुकानात ती फुलांची स्लॅक्स परत करून नको असलेले दोन बनियन आणले व दादरभर फिरून एक काळी गुढघ्यापर्यंतची ब्लॅक स्लॅक्स मिळवण्यात विजयश्री मिळवली. एकदाचे डान्स व कराटे क्लासेस सुरु झाले. दोन्हींचे वार वेगवेगळे, ते लक्षात येईना म्हणून त्याचं टाईमटेबल लिहून फ्रीजवर लावले आणि मी हुश्श केले.

दोन दिवसांनी माझ्या अतिउत्साही लेकीने त्याची सकाळ रिकामी असते म्हणून सकाळी स्विमिंग कोर्सला व त्यातही क्रॅश कोर्स फक्त १५ दिवसांचा असतो म्हणे,त्यालाही अ‍ॅडमिशन घेतली आणि त्याची फी हजारभर असते ही माझ्या जनरल नॉलेजमध्ये भर पडली.मला वाटते या तीन क्लासच्या फीमध्ये माझे बिगरी ते बी.ए.पर्यंतचे शिक्षण झाले असेल. आता परत सोनूच्या स्विमिंग ड्रेससाठी फिरणे आले. याही वेळेला सगळीकडे चौकशी केल्यावर त्याच्या मापाची पण थोडी घट्टच अशी पॅंट मिळाली. ती इतकी मापाची होती की कोर्स १६ दिवस असता तर सोळाव्या दिवशी त्याला झाली नसती. सकाळी उठून व त्याला उठवून तयार करून त्याच्या स्विमिंगचे टायमिंग साधण्यासाठी माझे घरातील रनिंग सुरु झाले.पमा त्याला आणायला,सोडायला जाऊ लागली. दुसर्‍या दिवशी माझ्या कपाटातून एक पॉश बॅग तिने काढली,ते पाहून मी म्हणाले,कशाला गं हवीय ती एवढी चांगली बॅग?

असं काय कारता? अहो त्याचा टॉवेल,पाण्याची बॉटल,मला तिथे वेळ घालवायला वाचण्यासाठी पुस्तक वगैरे ठेवायला चांगली बॅग नको का? माहीत नाही तुम्हाला, कसल्या एकेक हायफाय बायका नटून येतात तिकडे! मी नाही हं कापडी पिशवी नेणार!

मनात म्हटलं,हो गं बाई,नशीब, त्या बायकांचे पाहून नवीन ड्रेस नाही मागितलेस, बॅगेवरच भागलं.सोनूच्या डॅडीने गाडीनं सोडलं तरी येतांना गाडी नसे म्हणून टॅक्सीचा खर्च होई,तर कधी श्रमपरिहारार्थ आईस्क्रीम कोन रू.२५चा कमीत कमी हवा असे आणि एवढं करूनही सोनूच्या तक्रारी असतच. कधी सरांच्या,तर कधी कसल्या. स्विमिंग करून पोरगा तीन दिवसात काळा दिसू लागला. माझा एक भाऊ तो(सोनू) छान गोरापान म्हणून सोनूला उकडीचा मोदक म्हणायचा, आता बघितलं तर म्हणेल अरे हा तळलेला मोदक कसा झाला? इतका त्या पाण्याने स्कीनमध्ये फरक झाला आणि रोज येताना वुंडेड सोल्जरसारखं त्याला कुठे तरी लागायचं आणि त्याच्याबरोबर मीही रडवेली व्हायची,पण मुलाला सगळंच आलं पाहिजे असा हल्लीच्या पिढीचा दृढ समज असतो ना ,काय बोलणार?

स्विमिंग करून आला की त्याच्या तक्रारी ऐकून समजूत घालून त्याची आंघोळ व कॉफी द्यायची(कोल्ड कॉफी न दिल्यास बरीस्टामधील शंभर रूपयांची पेनल्टी कोण देईल?) आणि नंतर जेवण व झोप. झोपून उठला की काहीतरी रोज नवा पदार्थ हवा असायचा. तो खाऊन होईपर्यंत संध्याकाळचे सत्र सुरू व्हायचे. मग डान्सचा क्लास, त्याला तोही विशेष आवडला नाही. बकवास,फालतू अशी रोज खिशातून नवनवी विशेषणं काढीत असे,पण जात होता ह्यातच समाधान होते.

डान्स झाला की अर्ध्या तासाने परस्पर कराटेच्या क्लासला जावं लागायचं. तिथे मात्र दोन-तीन मित्रांची गट्टी जमली, आवडलंही.

’कुणा डून सेट मेट दसेर तुकाब पड बहा’ अशा न कळणार्‍या जॅपनीज भाषेत तो जेव्हा कराटेच्या स्टेपस्‌ दाखवू लागला तेव्हा खूप मजा वाटली,पण रागावला की कराटेचा आमच्यावर प्रयोग होईल म्हणून भीती वाटायची.कराटेला सोडायला मी गेले की क्लबच्या लॉनवर खुर्चीवर संध्याकाळच्या शांत वातावरणात बसायला फार छान वाटायचं. माझ्याही तिथे ओळखी झाल्या,गप्पा होऊ लागल्या. कंटाळा आलाच तर कॉफीपानही होई.रात्री घरी परतायला ९ वाजत असत. त्याच्यापुढे आमच्या आवडत्या सिरियल्स..त्याच, टॉम अ‍ॅंड जेरी, नाही तर पापय द सेलर बघून झालं की दिवस कधी संपला ते कळायचंच नाही.असं करता करता सगळ्या क्लासेसचं सूप वाजलं व समर व्हेकेशन एकदाचं संपलं.

आणि एकदम लक्षात आलं,अरे सोनूला एंगेज ठेवता ठेवता आपण घरातील सगळेच यात कसे छान एंगेज झालो होतो. उन्हाळी शिबिरे हवी की नको हा एक वादाचा किंवा परिसंवादाचा विषय आहे ते सोडून देऊ...पण मुलं चार मुलात मिसळतात,मोकळ्या हवेत खेळतात. एखाद्याला त्याच्या आवडीनिवडीचा धागा मिळतही असेल. काहीतरी नवीन शिकतच असतील,निदान त्या Idiot Box समोर बसून राहत नाही हेही कमी नाही. आपलीही चारचौघांची ओळख होते,विचारांची देवाणघेवाण होते. आजूबाजूला छान गोजिरवाणी मुलेमुली बागडत असतात,खेळत असतात असं आनंदी दृश्य पाहायला घराबाहेर तर पडायला हवं नाही का!

इति समर व्हेकेशन पुराण समाप्त!

लेखिका: जयबाला परूळेकर

१

२

३

समर-व्हेकेशन,सोनू आणि मी! - भाग २

2011-03-15T16:29:00.000-07:00

आता उन्हाळी सुट्टीचं नामांकन ’समर व्हेकेशन’ झालं आणि सगळंच बदललं. पुरूषांच्या बरोबर बायकाही नोकर्‍या करू लागल्या. ’हम दो हमारा एक’ चा नारा आला. आजी-आजोबा एकटे राहू लागले,तर कधी वृद्धाश्रमात राहू लागले आणि पाश्चात्य राहणीप्रमाणे आपल्याकडेही बेबीसीटरची संस्कृती आली, पण तिलाही वर्षातून एक महिना रजा हवीशी वाटली. बरोबरच आहे म्हणा. आजी,काकी,मावशी म्हटलं म्हणून ते नातं थोडंच आहे? तो व्यवसाय झाला आणि मग प्रश्न आला तो छोट्यांच्या मे महिन्याच्या सुट्टीचा. त्यांचे मनोरंजन करण्याचा. त्यांना कुठे तरी गुंतवण्याचा.

आमचा सोनू म्हणजे जबरदस्त व्यक्तीमत्त्व! त्याचं समर व्हेकेशन म्हणजे कसं व्हायचं या प्रश्नाने आम्ही सर्व बेजार! मग सुरु झाली चौकशी वेगवेगळ्या क्लासेसची आणि शिबिरांची. पावसाळ्यात भुईछत्र उगवतात त्याप्रमाणे उन्हाळ्यात जागोजागी ही शिबिरे आणि समर व्हेकेशन क्लासेसही उगवतात.

एकदा मी व पमा जात होतो तेव्हा एका बिल्डिंगच्या खाली पाटी दिसली. सर्व वाद्ये,नृत्ये वगैरे शिकवले जातील.लगेच मी पर्समधून पेन व डायरी काढली,फोन नंबर आणि वेळ लिहून घेतली व एक दिवस शुभमुहूर्तावर या बिल्डिंगमध्ये गेलो तर तो क्लास होता चौथ्या मजल्यावर. धापा टाकीत दुखरा पाय ओढत चौथ्या मजल्यावर गेलो तर भलं मोठं कुलूप स्वागताला. काय तर म्हणे त्या दिवशी त्या बाईंचा वाढदिवस होता म्हणून क्लास बंद. मग परत एकदा अशीच चढाई केली. यावेळी मी,सोनू आणि पमा असा सारा संचच गेलो होतो. त्या दिवशी सुदैवाने मॅडम होत्या. त्यांनी कौतुकाने सोनूला विचारले, तुला यापैकी कोणते वाद्य वाजवायला आवडेल रे?

मला बॅंड वाजवायला आवडेल, असं म्हटल्यावर त्या मॅडमचाच बॅंडबाजा वाजला आणि तिचा चेहरा धपकन पडला. मग मी म्हटलं, अरे सोनू इथे बॅंड नसतो,तुला तबला,हार्मोनियम वगैरे यापैकी काय आवडेल ते सांग,तर त्याचं आपलं परत तुणतुणं! मग मी आपली गेलेच होते म्हणून खूप माहिती अगदी interest दाखवून विचारली. म्हणजे कॅसिओ त्याला वाजवायला बरा पडेल ना? तो कोणत्या कंपनीचा,किती रूपयांचा घ्यावा. त्याची फी किती,वार व वेळ काय,असे अनेक प्रश्न विचारले आणि तिला थॅंक्स म्हणत सांगितले की, आता त्याच्या डॅडीशी डिस्कस‌ करते आणि मग अ‍ॅडमिशन घेते. असं गोड गोड बोलत तिचा सोनूने केलेला पचका कमी करण्याचा प्रयत्न करीत तिचा निरोप घेतला.

मग रोज सकाळी वाचायला पेपर हातात घेतला की बातम्या वाचण्याआधी शिबिरांची आणि क्लासेसची जाहिरात बघू लागले. संपर्क साधा लिहिलं असेल त्या फोनवरील,घरातील काम आटोपल्यावर फोन करू लागले. पण काय व्हायचं की कधी सोनूचं वय कमी असायचं,तर कधी ठिकाण लांब असायचं,तर कधी फी भयंकर असायची,अशा अनेक कारणांनी एकेका क्लासवर,शिबिरांवर फुली मारली जात होती आणि सोनूला एंगेज ठेवणं कठीण जात होतं. खरंच ’शाळा थोर तुझे उपकार’ असं म्हणायला हवं. सोनूसारख्या ५०-६० मुलांना चार-चार तास सांभाळायचं, त्यांना शिकवायचं,खेळवायचं म्हणजे किती कठीण काम! मी राष्ट्रपती असते तर शिक्षिकांना जास्तीत जास्त पगार द्यावा(ज्यांना फारच कमी पगार मिळतो)असा वटहुकूम काढला असता. अजून सुट्टीचा एक आठवडाही संपला नव्हता. आमचं टेंशन वाढतच होतं.

संध्याकाळी फिरायला जायचा माझा दिनक्रम,पण लक्ष असायचं ते वेगवेगळ्या पाट्यांकडे आणि बॅनर्सकडे. एकदा अशीच,फिरायला गेले असता व्यायाम मंदिराकडे रांग बघितली तेव्हा कळलं की त्यांचे उन्हाळी शिबिर सुरु होत आहे. या शिबिराची पूर्ण माहिती फळ्यावर लिहिली होती. सोनूचं वय,शिबिराची वेळ,ठिकाण हे सगळं मॅच होणार होतं. फी सुद्धा अगदी माफक होती. अगदी ’युरेका’ म्हणून ओरडावंसं वाटलं. तिथेच पमाला रांगेत उभं राहून फॉर्म घ्यायला लावला. घरी फॉर्म दाखवून लेकीला भरायला दिला. दुसर्‍या दिवशी लगेच अ‍ॅडमिशन घ्यायला गेलो. मारूतीच्या शेपटीसारखी ही भली मोठी रांग. काम शिस्तीत होतं. फॉर्म दोन ठिकाणी चेक करून वेगवेगळ्या टेबलाकडे जात जात एक रिसीट,एक बॅच आणि नियमावली घेऊन त्या व्युहातून अ‍ॅडमिशन घेऊन बाहेर पडलो.त्या नियमावलीत होतं की निळी चड्डी व फक्त बनियन घालून सकाळी ७ वाजता मैदानावर हजर राहावे,पण तो पहिलाच नियम वाचल्यावर सोनूने(वय वर्षे फक्त सहा हं!)आपली नियमावली जाहीर केली. ए आजी,मी नाही हं सुट्टीमध्ये लवकर उठणार,हा कसला फालतूपणा! आणि म्हणे निळी चड्डी आणि बनियन, तुला माहीतीय ना मला फुलपॅंट आणि फुलशर्टशिवाय कुठेही जायला आवडत नाही. तिथे मी मैदानात नुसत्या बनियनवर उघडा खेळणार? इम्पॉसिबल!

मी मनात म्हटलं असू दे, शिबिर सुरु व्हायला अजून थोडे दिवस शिल्लक आहेत,तोपर्यंत त्याच्या मनाची तयारी करू. खरं म्हणजे उठण्याच्या बाबतीत मी स्वत:च सूर्यवंशी असल्याने त्याच्यासाठी मलाही त्याच्या आधी उठायला हवे. त्यासाठी माझ्याच मनाची आधी तयारी करायला हवी ही एक ’अंदरकी बात’ होती. आणि मग गंमतच झाली. एक,मुंजीचं आमंत्रण आलं. ते होतं उरणचं. आग्रहाचं अगदी ३-४ दिवसांचं. राहायलाच या असं अगत्याचं. ते टाळणंच शक्य नव्हतं आणि एक लग्नाचं,पालघरचे,तिथेही जाणं आवश्यकच होतं. त्यानिमित्ताने आऊटिंग होणार होते. सोनू तर मला सोडणारच नव्हता. प्रश्न होता त्या शिबिराचा. मग त्याच्या मम्मी-डॅडीला विचारले,तर त्यात काय,जा जा मुला, लग्नाला जा,शिबिर रद्द! चला, माझा व सोनूचा, दोघांचा जीव एकदमच भांड्यात पडला. सोनूवरचे बनियन घालण्याचे संकट व माझ्यावरचे सकाळी उठण्याचे संकट टळले म्हणून ’दे टाळी’ असं म्हणून एकमेकांना टाळी दिली. बरं झालं कोणाचं लक्ष नव्हतं आमच्याकडे.

१

२

३

समर-व्हेकेशन,सोनू आणि मी!

2011-03-15T04:29:00.000-07:00

सोनू उभा राहिला,आम्ही नाही पाहिला! असं म्हणता म्हणता त्याचा कॉनव्होकेशन समारंभ पार पडला. हो,त्या कॉनव्होकेशन समारंभाची गंमत म्हणजे तो ग्रॅज्युएशनचा नाही बरं का! तर प्री-प्रायमरीतून प्रायमरीत गेल्याबद्दलचे फंक्शन. मजा आहे ना, आमचं ग्रॅज्युएशन काय,चांगलं डबल ग्रॅज्युएशन होऊनही या कॉनव्होकेशन श्ब्दाकडेही वळलो नाही. कारण ते एकतर कंपल्सरी नसतं आणि तो ड्रेस भाड्याने घ्या,युनिव्हर्सिटीच्या तारीख आणि वेळेनुसार तिथे हजर व्हा, हे कोणी सांगितलंय? म्हणून ते डोक्यावर शानदार कॅप, अंगात काळा कोट आणि हातात सर्टिफिकेटची सुरनळी अशी ऐटदार छबी पाहण्याचे स्वप्न होतं ते अपुरंच राहीलं. मात्र सोनूची शाळा एकदम पॉश. त्यांच्या कल्पनाही आधुनिक आणि नवनव्या. त्यामुळे त्यांच्या शाळेत तो सिनिअर केजीतून फर्स्ट स्टॅंडर्डला गेला तरी पदवीदान समारंभ होता. त्यामुळे त्यांचं फंक्शन अगदी एप्रिल महिना पूर्ण गाजत होतं. एकेका बॅचचे एकेका स्टुडंटचे तो ड्रेस घालून फोटो. मग एक दिवशी त्यांना सुंदर एनव्हलपमध्ये पालकांसाठी invitation card दिलं. त्यावर लिहिलं होतं श्री व सौ; पण आतमध्ये मात्र लिहिलं होतं only one person allowed.

सोनू रोज घरी आल्यावर सांगायचा, "आजी,आमचे प्रेसिडेंट हॉलमध्ये येणार तेव्हा मग टीचर काय तरी बोलणार व आम्ही मान लववून येस मॅम,वुई डू असं म्हणायचं!"

हे अगदी त्यांच्याकडून आठ-दहा दिवस रटवून घेतलं आणि तो दिवस उजाडला; पण खरंच,फंक्शन अगदी सुरेख झालं. मुलांनीच सार्‍या कार्यक्रमाचं संचालन केलं,निवेदन केलं. मुलांचीच मोजकी गाणी आणि नृत्ये. खरंच एवढ्या नन्हे-मुन्हे मुलांकडून इतकं सुंदर काम करून घ्यायचं म्हणजे ती मुलं जितकी हुशार तितकीच त्या टीचर्सचीही कमाल आहे. सगळी मुलं त्या कॅप आणि ड्रेसमध्ये इतकी सुंदर दिसत होती. त्या ड्रेसमध्ये सोनूला पाहून माझं स्वप्नं अपुरं राहिल्याची खंत कुठच्या कुठे पळून गेली. तर सांगायचं म्हणजे तो समारंभ पार पडला आणि समर व्हेकेशन सुरु झालं.

पूर्वी उन्हाळ्याची सूट्टी म्हणजे कसं छान असायचं. सुट्टी पडायच्या आधीच आजी-आजोबांची,मामा-मामीची ’गावी मुलांना घेऊन या’ अशी अगत्याची पत्रे आलेली असत.अर्थात या पत्रांची जरूरही नसायची. कारण सुट्टी आणि आजोळ हेच समीकरण त्यावेळी असायचं. गावी गेलं की हवे तेवढे आंबे,फणस,काजू खा. आई-बाबांचा काच मुलांना नसायचा की वेळ जात नाही म्हणून मुलांची भुणभुण आई-बाबांच्या मागे नसायची. बायकांना सुखाचं माहेरपण आणि मुलांना प्रेमळ आजोळ लाभायचं. मोठे मामा,छोटे मामा नदीत डुंबायला ,विहीरीत पोहायला शिकवायचे,पतंग उडवायला शिकवायचे. मुली असल्या तर सागरगोटे,भातुकली,टिकरी असे खेळ खेळायच्या. तर उन्हाच्या वेळी सारीपाट,पत्ते,कॅरम असे बैठे खेळ असायचे.रानातल्या झुल्यावर,वडांच्या पारंब्यांवर सूरपारंब्या खेळल्या जायच्या. घरातल्या पडवीतल्या झोपाळ्यावर बसून अंताक्षरी खेळली जायची. संध्याकाळी देवापुढे समईच्या प्रकाशात शुभंकरोती,मनाचे श्लोक,वेगवेगळ्या आरत्या म्हटल्या जायच्या. जेवून अंगणात पडलं की कोणी गमतीने भुताखेताच्या गोष्टी सांगे तेव्हा आजी ओरडायची, काहीतरीच काय रे सांगता मुलांना उगीच? शहरातली ही मुलं घाबरली तर नसती पंचाईत . आणि मग ती आपल्या रसाळ भाषेत रामायण-महाभारतातल्या, इसापनीती आणि कसल्या कसल्या गोष्टी सांगे. ऐकता ऐकता आम्हाला झोप कधी लागायची हेही कळत नसे.

कधीतरी काही शिदोरी घेऊन शेतावर,रानावनात हिंडायला जात होतो. झाडाझुडपांची,पक्ष्यांची,प्राण्यांची माहिती व्हायची, निसर्गाशी मैत्री व्हायची. आवळे,चिंचा,बोरं हा रानमेवा आवडीने खाल्ला जायचा. पिझ्झा,बर्गर,भेळ यांचे स्टॉल्स नसायचे.क्वालिटीसारख्या आईसस्क्रीमची पार्लर्स नसायची पण निरसं दूध मिळायचं. थंडगार शहाळी,रसबाळी केळी,ताडगोळे,बोरं ,करवंदांचा रानमेवा अशा अनेक गोष्टींची लयलूट असायची ज्यामुळे मन आणि जिव्हा तृप्त होत. मे महिना कधी संपे ते कळायचंही नाही. आता मात्र हजारो रुपये घेऊन निसर्ग शिबिरांतून निसर्गाची ओळख घडवून आणतात. खेड्यातील कृत्रिम वातावरण निर्माण करून आधुनिक राहणीची महागडी हॉलिडे रिसॉर्टस्‌ बांधली गेली आहेत. इथे आपले खिसे खाली होत असतात. टिप्सच्या आशेने सेवा करणारे सेवक आपला अहंकार फुलवत असतात.

१

२

३

जय ब्लॉगिंग !

2011-03-14T05:29:00.000-07:00

राजाभाऊ आज सकाळी लवकर उठले. रविवारचा दिवस आणि राजाभाऊ सकाळी इतक्या लवकर उठलेले पाहून सीमा वहिनी मात्र खरंच आश्चर्यचकित झाल्या. साहजिकच आहे, सकाळी दहा वाजून गेले तरीही अंगावरची चादर ओढून काढेपर्यंत काही महाशय उठत नसंत रविवारी- मग हे आज काय झालं?

त्यांना उठलेले पाहून, हातातला टाइम्स वाचताना पाहून त्यांनी चहा ठेवला गॅसवर. आज काय झालं असेल बरं इतक्या लवकर उठायला? पेपरचं, रवंथ करत चाललेलं वाचन बघून सीमाताईंना संताप आला. आम्ही मेलं, सकाळी उठून इतकं मर मर मरायचं, आणि हे मात्र बस्स.. चहाचा कप आणि पेपर घेऊन बसतील, कमीत कमी तीन तास.स्वतःशी पुटपुटणं सुरू केलं, मी म्हणते, केली थोडी मदत तर काय होईल? पण नाही. आता पेपर ठेवला की लॅपटॉप सुरू करतील, मनातल्या मनात करवादल्या... आणि पेपर ठेवला की कुठले कुठले ब्लॉग वाचत बसतील.

पण आज मात्र राजाभाऊंनी मनावर घेतलं. आपण इतके दिवस ब्लॉग वाचतोय, मग आपला पण एक ब्लॉग का असू नये? आजपर्यंत स्वतःचा ब्लॉग सुरू न करता केवळ इतरांचे ब्लॉग वाचन करतो आपण. स्वतःशीच हसले राजाभाऊ. आणि ब्लॉग सुरू करायचा तर काय आणि कसा करायचा? ह्यावर विचार करू लागले. समोरच पॅड आणि पेन पडला होता. पेन उचलला आणि त्यांनी यादी सुरू केली नवीन ब्लॉग सुरू करण्यासाठी काय करावे लागेल याची!

१) लॅपटॉप

२) बायको! बायको कशाला? तर अधून मधून चहा, भजी वगैरे करून द्यायला! लिहायचं म्हणजे काय चेष्टा आहे का? किती विचार करावा लागतो लिहायला. मग अधून मधून चहाचा कप तर हवाच! आणि सिगारेट्सची दोन पाकिटं!

३)चार पाच इ मेल आयडी. एखादा अतिशहाणा जर ब्लॉगवर आलाच, तर त्याला झापायला म्हणून कमीत कमी चार-पाच निरनिराळ्या इ-मेल आयडी असायलाच हव्या.

४) तीन चार डमी नावाने सुरू केलेले ब्लॉग्ज. ह्या ब्लॉग वर काही लिहिण्याची गरज नाही, हे म्हणजे जर एखाद्याने आपल्याला काही त्रास द्यायचा प्रयत्न केला तर त्याच्या ब्लॉग वर जाऊन कॉमेंट्स टाकायला हे असे डमी ब्लॉग हवेत.

अहो आजकाल ब्लॉगर्स वर किंवा काही वर्डप्रेस ब्लॉग वर पण लॉग इन केल्याशिवाय कॉमेंट्स टाकता येऊ नये अशीही सोय केलेली असते , तेव्हा हे असे ब्लॉग उपयोगी पडतील.

५)चार पाच मित्र - जे तुम्हाला कोणी अडचणीत पकडले तर मदतीला धावून येतील असे.

६) एक गुरु :- ब्लॉगिंग म्हणजे काय याची ओळख करून देणारा. तसा कांचनचा एक ब्लॉग आहे ’ब्लॉग वाले.’ तो पण गुरु म्हणून चालू शकेल, पण एखादा फिजिकल(???) गुरु असला तर जास्त बरे असे उगीच वाटले राजाभाऊंना.

७) काही खास ब्लॉगच्या लिंक्स माहिती असायला हव्या. म्हणजे तिकडून कॉपी केले की इकडे म्हणजे आपल्या ब्लॉगवर पोस्ट करायचे झाले. एक दोनदा असे केले की ज्याचे ते पोस्ट आहे तो चवताळून येतोच आपल्या ब्लॉगवर आणि कॉमेंट टाकतो. तो आपल्या मित्रांना पण आणतो ब्लॉग वर, सांगायला की हे पाहा या माणसाने माझी पोस्ट चोरली. स्वतः काही लिहिण्यापेक्षा इतरांनी लिहिलेले,तसेच्या तसे इकडे चिकटवले तर जास्त सोपे होऊ शकेल आणि समजतं तरी कोणाला की तुम्ही कॉपी केली आहे म्हणून.

८) सक्सेसफुल ब्लॉग सुरू करण्यासाठी काही तरी कॉंट्रोव्हर्सीयल लिहायचे, की मग त्यावर आपोआपच लोकं कॉमेंट्स टाकतात आणि ब्लॉग ला प्रसिद्धी पण मिळते. कुठलाही वंदनीय नेता ( जो हयात नाही ) त्याच्या बद्दल गरळ ओकायची की झालं. एखाद्या मोठ्या लेखकाच्या नावाने स्वतःच काहीतरी लिहायचे आणि त्याचे दाखले द्यायचे. एवढं केलं की झालोच आपण यशस्वी ब्लॉगर.

९) अग्रिम जामीन! कारण जर समजा काही कारणाने एखाद्याने तुम्हाला नोटीस पाठवली तर मग त्याचे उत्तर देण्यासाठी म्हणून .

१०) एकादा पोलीस अधिकारी मित्र म्हणून- जर कधी आत जावं लागलं ( ऍट्रोसिटीच्या केस मध्ये , तर........असावा हाताशी म्हणून.)

११) प्रस्थापितांच्या विरुद्ध काय वाटेल ते लिहायचे, जागोजागी बामणी कावा, मराठा अस्मिता, बहुजन समाज, असे शब्द पेरायचे. बरेचदा आपल्या मनात जे काही आहे ते लिहायचे, पण लिहिताना हे दुसर्‍य़ा एका कोणा मोठ्या लेखकांनी , किंवा नेत्याने असे म्हटले आहे म्हणून सांगायचे, म्हणजे कोणी वाकड्यात जायचे धाडस करीत नाही.

१२) सगळ्यात शेवटी एक मस्त पैकी स्कॉचची बाटली.अहो सिलेब्रेशनच्या वेळेस लागेल नां- वेळोवेळी. अशा बर्‍याच संधी येतील. पन्नासावी पोस्ट, पहिले हजार वाचक, पहिले पाच हजार वाचक, पहिला मासिक वाढदिवस , पहिल्या पन्नास कॉमेंट्स वगैरे वगैरे...

१३) मराठी टायपिंग सॉफ्ट वेअर. जो पर्यंत फ्री वर्शन मिळत नाही, तो पर्यंत कॉपी पेस्ट ब्लॉगिंग करू शकतो आपण, म्हणजे त्याची फारशी काळजी नाही .

१४)शिव्यांचा कोश असलेला जास्त बरा. आपण काही लिहिल्यावर लोकांनी शिव्या दिल्या तर, वर दिलेल्या काही खोट्या आयडी वापरून तुम्ही त्या माणसाला शिव्या देऊन स्वतःचे मन हलके करून घेऊ शकता.

१५) राजकीय नेत्यांवर लिहायचे असेल तर रिव्हॉल्वरचे लायसन्स नक्की घ्यावे लागेल. त्या नेत्याचे खास चमचे तुमचे आयुष्य कठीण करू शकतात. जो पर्यंत रिव्हॉल्व्हर चे लायसन्स मिळत नाही तो पर्यंत एक रामपुरी चाकू.

१६) शिवाजी महाराज हे आपली जहागीर आहेत,आपल्याशिवाय शिवाजी महाराजांवर कोणी प्रेम करूच शकत नाही आणि इतर जातीतले लोकं म्हणजे शिवाजी महाराजांचे दुश्मन होते हे ठासून लिहिले की ब्लॉगला खूप छान हिट्स मिळतील.बर्‍याच लोकांनी अजमावलेला हातखंडा आहे हा. पण त्यासाठी आधी इतिहासाची म्हणजे श्रीमंत कोकाटे लिखित पुस्तकं वाचायला विकत घ्यावी लागतील.

१७) जेम्स लेन नावाचा कोणी लेखक होता म्हणे-- त्याचं पुस्तक वाचायला हवं( म्हणजे ब्लॉग वर परीक्षण लिहिता येईल)

राजाभाऊंनी सगळ्या गोष्टींचा सारासार विचार केला, आपल्याकडे काय काय आहे ? काय नाही? ज्या गोष्टी नाहीत, त्या कधी आणि कुठून मिळवायच्या? वगैरे विचार केला, आणि एकदाचा ब्लॉग सुरू केला . त्यांच्या ब्लॉग साठी त्यांनी पहिले पोस्ट पण तयार केले. तेच इथे पोस्ट करतोय मी ( कॉपी पेस्ट करून :) ) एक चांगला हिंदी ब्लॉग आहे, उडनतश्तरी नावाचा त्याच्यावरून बेतलेले पोस्ट आहे हे :) जय ब्लॉगिंग.

लेखक: महेंद्र कुलकर्णी

पुरणाचे बनकेक

2011-03-14T01:59:00.001-07:00

साहित्य: २ वाट्या चण्याची डाळ

२ वाट्या गूळ

सुकामेव्याचे तुकडे,वेलचीचूर्ण

२ वाट्या मैदा

१/२ वाटी रवा

मीठ, तेल किंवा तूप

कृती: नेहमीप्रमाणे डाळ मऊ शिजवावी. पाणी काढून गूळ व सुकामेव्याचे तुकडे,वेलचीचूर्ण इत्यादि घालून अजून शिजवावे.

पुरण वाटण्याची गरज नाही.

रवा,मैदा,चवीपुरते मीठ आणि जास्त मोहन घालून भिजवावा. १ ते २ तासानंतर पुर्‍या लाटून पुरी हातात धरून मध्ये पुरण घालून मोदकासारखा आकार द्यावा मात्र वरचे तोंड बंद करू नये. त्यानंतर ओव्हनमध्ये बेक करावे.

करंज्या व बनकेक होळीसाठीच नव्हे तर पाहुण्यांसाठी किंवा पार्टीसाठीही करण्यास सोपे आहेत.हे पदार्थ एक-दोन दिवस सहज टिकतात त्यामुळे गृहिणींना हे करायला नक्कीच आवडतील.

लेखिका: जयबाला परूळेकर

सोपी पुरणपोळी पुरणाच्या करंज्या

पुरणाच्या करंज्या

2011-03-14T01:59:00.000-07:00

साहित्य: २ वाट्या चणाडाळ

२ वाट्या गूळ

काजू,बदाम,पिस्ते ह्यांचे बारीक केलेले तुकडे,वेलचीचूर्ण,तेल,मीठ

करंज्या तळण्यासाठी रिफाईंड तेल अथवा वनस्पती तूप(आपापल्या आवडीप्रमाणे)

कृती: चणाडाळ पुरणासाठी तशी मऊ शिजवावी;पाणी पूर्ण काढून गूळ घालून शिजवावी.गूळ घालतेवेळी जरा उशीरा सुक्यामेव्याचे तुकडे घालून आटवावी.पूरण थंड होऊ द्यावे.

मैद्यामध्ये तुपाचे जास्त मोहन घालून,चवीपुरते मीठ घालून मैदा घट्ट मळावा. २ तासानंतर करंज्यांसाठी छोट्या पुर्‍या लाटून त्यात पुरण भरून करंज्यांना मुरड घालावी किंवा काताण्याने कातून मग त्या तळाव्या.

लेखिका: जयबाला परूळेकर

सोपी पुरणपोळी पुरणाचे बनकेक

टिकमार्क!

2011-03-13T03:57:00.000-07:00

पुन:पुन्हा तीच गोष्ट करायचा कंटाळा येतो आपल्याला. तसेच एकदा पाहिलेली स्थळं(अं हं! आम्ही ’त्या’ स्थळांबद्दल बोलत नाहीये. ;) ) काही कारणाने पुन:पुन्हा...ती देखिल केवळ कर्तव्य भावनेने अथवा नाईलाजाने पाहावी लागली तर काय काय गंमती जमती होतात ते ऐकूया अपर्णा संखे-पालवे हिच्याकडून.

फणा !

2011-03-13T00:34:00.000-08:00

(कुसुमाग्रजांची माझी अत्यंत आवडती अशी 'कणा' ही कविता. तिचं विडंबन करायची माझी खरेतर लायकी नाही, पण तरीही सर्वांचीच माफी मागून हे मी केलेलं फुटकळ विडंबन सादर करतोय. एकेकाळी मी क्रिकेट बघणं सोडून दिलेलं असूनही ह्या वर्ल्डकपला मी फसलो आणि पुन्हा मनस्ताप करून घेतलाय. त्याचाच वैताग ह्यातून बाहेर पडलाय. पुन्हा एकदा कुसुमाग्रजांची अन 'कणा' ह्या कवितेवर अन कुसुमाग्रजांवर प्रेम करणार्‍या सर्वांची मी माफी मागतो.)

माझ्या विडंबन कवितेचं नाव - फणा

(प्रसंग - दक्षिण आफ्रिकेनं केलेल्या पराभवानंतर धोनी सचिनकडे येतो.)

ओळखलंत का सर मला, पावसात आला धोनी

कपडे होते व्हर्साचेचे, अन गॉगल अरमानी

क्षणभर बसला, नंतर हसला, बोलला वरती पाहून

आयपीएलमुळे दमणूक झाली, प्रॅक्टीस गेली राहून

जाहिरातींच्या चित्रिकरणात ताकद खर्ची घातली

मोकळ्या वेळात शॉपिंग केली थोडी परदेशातली

पोरासोरांनी अन साहेबानं बॉलर्सचं श्राद्ध घातलं

प्रसाद म्हणून आफ्रिकेनं झोळीत पराभवाचं दान टाकलं

कागदी वाघांना घेऊन संगे सर आता लढतो आहे

कधी बॅटिंग पॉवरप्लेत, तर कधी स्लॉगमध्ये पडतो आहे

बॉलिंग मागायला हात पुढे करताच हसत हसत उठला

बॉलिंग नका करू सर जरा एकटेपणा वाटला

गेला असला वर्ल्ड कप तरी पैसा मिळतोय पुरा

पुढच्या वर्ल्ड कपला पोरासोबत खेळाल एव्हढाच 'वादा' करा!

(पुन्हा एकदा सर्वांची माफी मागतो! विडंबनासाठीही अन पकवल्यासाठीही!)

कवी: विद्याधर भिसे!

मूळ कविता - कणा

ओळखलंत का सर मला, पावसात आला कोणी

कपडे होते कर्दमलेले, केसांवरती पाणी

क्षणभर बसला, नंतर हसला, बोलला वरती पाहून

गंगामाई पाहुणी आली गेली घरट्यात राहून

माहेरवाशीण पोरीसारखी चार भिंतींत नाचली

मोकळ्या हाती जाईल कशी बायको मात्र वाचली

भिंत खचली, चूल विझली होते नव्हते गेले

प्रसाद म्हणुन पापण्यांमध्ये पाणी थोडे ठेवले

कारभारणीला घेऊन संगे सर आता लढतो आहे

चिखलगाळ काढतो आहे, पडकी भिंत बांधतो आहे

खिशाकडे हात जाताच हसत हसत उठला

पैसे नकोत सर जरा एकटेपणा वाटला

मोडून पडला संसार तरी मोडला नाही कणा

पाठीवरती हात ठेवून फक्त लढ म्हणा!

- कुसुमाग्रज

आझाद ए हिंद !

2011-03-13T00:23:00.000-08:00

हिंदी जेमतेम समजणार्‍या आपल्यासारख्यांना फिल्मी उर्दू कितपत समजू शकते? आपण त्याचा अर्थ काय लावतो? तो अर्थ कितपत योग्य/अयोग्य/गंमतीशीर इत्यादि असू शकतो?

होय. बरोबर! तुमच्यासारख्याच शंका हेरंब ओकला देखिल आहेत. तर ऐका तो काय म्हणतोय ते.

देव व दानव ह्यांतील क्रिकेट! - भाग २

2011-03-12T21:53:00.000-08:00

नंतर पवन अर्थात वायू आला. जसा गोलंदाज चेंडू टाके तसा पवन पुढे जायचा व पवन पुढे गेल्यामुळे चेंडू पाठी जाई. पण तो जेव्हा Non striker वर होता व थोडा पुढे जाई तर चेंडू स्विंग व्हायचा. देवांना पवन असेपर्यंत खेळणे अवघड झाले व इंद्र, सूर्य, प्रजापती वगैरे देव लवकर बाद झाले. परंतु आठव्या विकेटसाठी गणपती आणि हनुमान ह्यांनी उत्कृष्ट खेळी करून हजार पंधराशे धावांचा डोंगर उभारला.

दानव जेव्हा फलंदाजी करायला आले तेव्हा थकले होते. पण तरीही चांगला खेळ करून धावसंख्या वाढवत होते. परंतु गणपतीने सोंडेचा सुरेख वापर करत गोलंदाजी करून राक्षसांची दैनाच केली. रामाने रावणाला पायचीत केले. अर्थात प्रेक्षकातील सीतेवर लक्ष गेल्यामुळे रावण आउट झाला. हिरण्यकश्यपू जेव्हा रन काढूच शकला नाही तेव्हा त्याने स्टंप वर लाथ मारली. लगेच त्यातून नरसिंह आले. त्यांनी हिरण्यकश्यपूचा त्रिफळा उडविला. नरकासुराला कृष्णाने बाद केले. कृष्णाला कंसाने खूप मारण्याचा प्रयत्न केला (म्हणजे त्याच्या चेंडूला बरं का?) पण कृष्णाने त्याचा डाव ओळखून त्याला काहीच करू दिले नाही व शेवटी त्याचा त्रिफळा उडविला.

शिशुपालाचे १०० झेल सोडले तरीही त्याने शेवटी एक चूक केली व कृष्णाने सुदर्शन चक्र सोडले, म्हणजेच गुगली टाकले व शिशुपाल गेला.

प्रत्येक खेळाडू बाद झाला की यम येऊन त्यांना पॅव्हीलीयन मध्ये घेऊन जायचा. देवांचे पॅव्हीलीयन म्हणजे स्वर्ग व दानवांचे नरक.

असो. ह्यात देव जिंकले.

पण सांगण्याचा मुद्दा हा की क्रिकेट हे आपल्याकडे फार पुर्वी म्हणजे देवादिकांपासून सुरु आहे. आपण ह्याचे पेटंट आपल्याला मिळायची मागणी करू शकतो ना? ;)

(देव आणि दानवांच्या ह्या खेळाची कल्पना मला आमच्या संकुलात गणेशोत्सवात केलेल्या निवेदनात मिळाली. माझ्या लहानपणीचे ते लेखन मला आता मिळाले. त्यातील इंग्रजी शब्दांचे भाषांतर करून व नाममात्र बदल करून मी तुमच्या समोर सादर केले. कोणाचीही टिंगल/अपमान करण्याचा ह्यात हेतू नाही.)

लेखक: देवदत्त गाणार!

१

२

देव व दानव ह्यांतील क्रिकेट!

2011-03-12T21:52:00.000-08:00

खेळ ही भारतीय संस्कृतीतली एक विरंगुळा प्रदान करणारी विलक्षण अनुभूती देणारी, व्यायाम करविणारी गोष्ट. त्यात क्रिकेट ह्या खेळाने तर बहुतेक सर्वजणांच्या मनाचा ताबा घेतलाय आणि सध्या क्रिकेट विश्वचषक ही सुरु आहे, तर मग थोडे त्यातलेच. :)

क्रिकेट हा खेळ भारतात १९३२ साली सुरु झाला. त्याआधी १८८९ साली इंग्रज आणि ऑस्ट्रेलिया ह्यांच्यात पहिल्यांदा कसोटी क्रिकेट खेळले गेले असे जरी मानत असले तरी हे खोटं आहे. हो, 'लगान' चित्रपटामधील क्रिकेटचा सामनाही फार नंतरचा आहे. त्या आधीच क्रिकेट आपल्याकडे खेळले गेले होते. अहो, क्रिकेटची उत्पत्ती वेदकालीन आहे. ते कसं असं तुम्ही विचारताय ना? ऐका तर मग.

करकट हा संस्कृत शब्द बहुतेक क्रिकेट साठीच वापरत असतील. तसेच आपण जे स्टंप शब्द म्हणतो तो शब्द आला कुठून माहीत आहे? नाही ना? अहो, संस्कृत शब्द स्तंभावरून.

आता गणेश स्तोत्र बघा ना. त्यांची सर्व नावे ही त्याच्या”ऑल राऊंड परफॉर्मन्स’वरून पडली असावीत.

प्रथम वक्रतुंड - वक्रतुंड म्हणजे Angular. तुंड चा इंग्रजी शब्द म्हणजे Thunder. म्हणजे गणपती वेगवान आणि स्विंग बॉलर होते.

एकदंत म्हणजे One Down. गणपती एक बाद झाल्यावर जायचे.

कृष्णपिंगाक्ष म्हणजे त्यांना काक दृष्टी अथवा Sharp Reflection होते.

गजवक्र म्हणजे गजासमान हळू हळू येऊन चेंडू टाकून फलंदाजाला चकविणे. थोडक्यात गणपती फिरकी गोलंदाजही होते .

विकटमेव म्हणजे श्रेष्ठ विकेटकीपर.

विघ्नराजेन्द्र म्हणजे संकटात कप्तान म्हणून श्रेष्ठ असलेला.

थोडक्यात म्हणजे क्रिकेट फार पूर्वीपासून चालू आहे.ह्याची उत्पत्ती करणार्‍या देवांना वाटले असेल का हो की आपण खेळावे म्हणून? आता आपण एक Dream Sequence बनवूया.

देव आणि दानव ह्यांच्यात क्रिकेट खेळले गेले. देवांच्यात इंद्र, चंद्र, सूर्य, वरुण, प्रजापती, गणपती, हनुमान वगैरे दिग्गज होते तर दानवांच्यात हिरण्यकश्यपू, रावण, विभीषण, कुंभकर्ण, राहू, केतू वगैरे Demons होते. पंच म्हणून अर्थातच कळीचा नारद होते. देवांना प्रथम फलंदाजी हवी होती, कारण प्रथम क्षेत्ररक्षण करून थकण्यापेक्षा प्रथम फलंदाजी करून राक्षसांना थकल्यावर बाद करणे सहज शक्य होते. ही गोष्ट नारदाला कळली व लागलीच ते गेले कळ लावायला. दानवांना त्यांनी सांगितले, "अरे दानवांनो, तुम्हाला माहीत आहे का की देव नाणेफेक जिंकल्यावर काय घेणार आहेत ते? अहो, चक्क गोलंदाजी घेणार आहेत. तुम्हाला मी काय सांगू? तुम्ही जर प्रथम गोलंदाजी केली तर देवांची दैना होईल. पण आधी हे सगळे तुमच्या नाणेफेक जिंकण्यावर व तुमच्या विचार शक्तीवर अवलंबून आहे. देव तरी हेच बघतील की तुम्ही प्रथम फलंदाजी करावी. नारायण नारायण."
नारद गेल्यावर त्यांच्या भाषणाने राक्षसांच्या मनात गोलंदाजीचे खूळ भरले व जेव्हा नाणेफेक झाली तेव्हा राक्षस जिंकले व त्यांनी क्षेत्ररक्षण घेतले.

देवांकडून चंद्र व सूर्य Opener म्हणून गेले. दानवांनी शुक्राचार्यांना विचारून सगळे समजावून घेतले व Opener म्हणून राहू व केतूला गोलंदाजी दिली. पहिली ओवर राहूने सुर्याला टाकली. सकाळी सूर्य थोडा थंड असल्याने पहिली ओवर मेडन गेली. दुसरी ओवर केतूने चंद्राला टाकली. मात्र सूर्य समोर तळपू लागला व चंद्राला काहीच दिसले नाही आणि तो लवकर आउट झाला. नंतर कळले की त्या दिवशी चंद्रग्रहण होते.

१

२

सोपी पुरणपोळी

2011-03-11T23:50:00.000-08:00

होळीच्या निमित्ताने घरोघरी पुरणपोळी केली जाते;पण पुरणपोळीचा घाट-खटाटोप खूप असतो. म्हणून त्यासाठी हे तीन पदार्थ..पुरणाचेच पण सोपे.

१) सोपी पुरणपोळी

साहित्य: चणाडाळ किंवा तूरडाळ- २ वाट्या
गूळ २ वाट्या
मैदा २ वाट्या
गव्हाचे पीठ १/२ वाटी
वेलचीचूर्ण, जायफळचूर्ण आवडीप्रमाणे
तेल,मीठ

कृती: डाळ चांगली मऊ होईपर्यंत शिजवावी. जास्तीचे पाणी असल्यास त्यातले थोडे ठेऊन बाकीचे काढून टाकावे. ही डाळ मिक्सरमध्ये वाटून घ्यावी आणि नंतर त्यात गूळ घालून ती शिजवावी.
कणीक,मैदा चवीपुरते मीठ व जास्त तेल घालून सैलसर मळून घेऊन नंतर २ तास भिजत ठेवावे.
त्यानंतर पोळ्या कराव्यात.

लेखिका: जयबाला परूळेकर

पुरणाच्या करंज्या पुरणाचे बनकेक

सोनी टिव्ही !

2011-03-09T21:15:00.000-08:00

साधारण दोन वर्षांपूर्वी म्हणजे एप्रिल व मे २००९ मध्ये मी जोशीज् कोहिनूर टेक्निकल इन्स्टिट्यूट (चिंचवड शाखा) येथे अभ्यास पुस्तिकांच्या लिखाणाचे काम करीत होतो. ह्या पुस्तिकांच्या लिखाणासोबत त्यांची संगणकावरील अक्षरजुळणी ही मीच करीत असे. या कामाकरिता आवश्यक असणारे Desk Top Publishing चे प्रशिक्षण अगदी सकाळी उरकून मग मी तसाच JKTI मधील माझ्या कामावर रूजु होत असे. त्यानंतर सायंकाळच्या वेळेत माझ्या घरापासून जवळच मी ७ वी, ८ वी व ९ वी च्या विद्यार्थ्यांचे शिकवणी वर्ग घेत असे. हे सगळे उद्योग आटोपून जेवण होईस्तोवर रात्री बराच उशीर होई. थकलेल्या मनाला विरंगुळा म्हणून जेवताना सोनी टीवीवरून प्रसारित होणारी भास्कर भारती ही मालिका मी नियमित बघत असे. विनोदी धाटणीची ही मालिका बघण्याची मला गोडी लागली. दुसर्‍या दिवशी लवकर उठून दिनचर्येला सुरूवात करावयाची असल्याने इतर कुठलीही मालिका बघायला वेळ मिळत नसे.

अशातच जून २००९ मध्ये बेळगाव स्थित स्टारलाईन मोटर्स इंडस्ट्रीज या कारखान्यात काम करण्याची एक मोठी संधी चालून आली. इथे तीन ठिकाणी यातायात करून जितके उत्पन्न हाती पडत होते, त्याहून जवळपास दुप्पट उत्पन्न बेळगावात एकाच ठिकाणी काम करून मिळणार असल्याने जून महिन्यात मी स्टारलाईनमध्ये रूजु झालो. इथे कारखान्याच्या आवारातच मालक श्री. दिलीप चोपडा आपल्या वृद्ध मातोश्रींसह राहत होते. त्यांच्या बाजूच्या खोलीतच माझी राहण्याची सोय केली गेली होती. त्याचप्रमाणे त्यांच्या भोजनालयातच माझ्या जेवणाचीही सोय त्यांनी उपलब्ध करून दिली. पहिल्या दिवशी रात्रीचे जेवण झाल्यावर त्यांनी मला सांगितले की ते स्वत: जरी पाहत नसले तरी त्यांचे येथे टीवी देखील उपलब्ध आहे व मला हवे असल्यास मी त्यावर माझ्या आवडीचे कार्यक्रम रात्री साडेदहा पर्यंत पाहू शकतो. (त्यानंतर सर्वांनाच विश्रांतीची गरज असल्याने टीवी बंद ठेवणे ओघाने आलेच).

श्री. चोपडा स्वत: टीवी पाहत नसल्याने केबलवरील वाहिन्यांची माहिती करून घ्यावी म्हणून मी त्यासंबंधी चोपडांच्या मातोश्रींची पूर्णवेळ देखभाल करणार्‍या परिचारिकेला विचारले की सोनी टीवी आहे का? त्यावर तिने होकारार्थी उत्तर दिले. तेव्हा मी टीवी चालू करून रिमोटच्या मदतीने एकामागोमाग चॅनेल्स बदलु लागलो. तेव्हा माझ्या लक्षात आले की या टीवीला दूरदर्शनचा फ्री चॅनेल वाला डीटीएच जोडला असून त्यावर केवळ काही ठराविक मोफत वाहिन्यांचेच प्रसारण होत होते आणि त्यात अर्थातच सोनी टीवीचा समावेश नव्हता.

परिचारिकेला टीवीजवळ बोलावून रिमोटने चॅनेल बदलतच मी पुन्हा विचारले, “तुमने तो कहां था सोनी टीवी है। मुझे तो कही नही दिख रहा है।” त्यावर ती उत्तरली, “मुझे तो साफ दिख रहा है।” मी आश्चर्याने उद्गारलो, “कहां है?” तिने अंगुलीनिर्देश करीत सांगितले, “यह क्या, यही तो है सोनी टीवी।”

तिने बोट दाखविले त्या दिशेने मी पाहिले आणि एकदम हतबुद्धच झालो. त्या टीवीच्या मॅन्यूफॅक्चरींग कंपनीचे सोनी हे नाव ठळक अक्षरात दर्शनी भागावर लिहीले होते.

लेखक: चेतन गुगळे

जरा कल्पना करा....

2011-03-09T20:58:00.000-08:00

सध्या माझ्या घराजवळच असलेल्या एका खासगी शिकवणी वर्गात महिनाभराकरिता रोज दोन तास (आठवी मराठी माध्यमाला गणित आणि सातवी इंग्रजी माध्यमाला इंटेलिजिन्स टेस्ट (बुद्धिमता चाचणी) या प्रमाणे विद्यार्थ्यांना शिकविण्याचे काम सुरू आहे. आठवीच्या विद्यार्थ्यांकडून योग्य ते सहकार्य मिळत आहे पण सातवीच्या विद्यार्थ्यांचा गोंधळ सुरूच असतो. परीक्षा २७ मार्चला आहे पण अजूनही वर्गात प्रचंड प्रमाणात दंगा सुरू असतो. कोणाच्याही आटोक्यात न येणार्‍या या विद्यार्थ्यांना शिकविण्याचं काम एक आव्हान म्हणून मुद्दामच मी स्वीकारलं आहे.

काल असाच नेहमीप्रमाणे विद्यार्थ्यांना कसाबसा शांत करून फळ्यावर एक उदाहरण सोडवून देत होतो. इतक्यात मागून मयूरचा आवाज आला, "एSS पाटल्या...."

मी लगेच गर्रकन वळलो आणि मयूरला फैलावर घ्यायला सुरूवात केली.

मी : मयूर, हे तू काय बोलतोयस?

मयूर : काही नाही सर, त्याला हाक मारतोय.

मी : अशी? त्याचं नाव काय?

मयूर : पाटील.

मी : मग तू काय म्हंटलास?

मयूर : पाटल्या

मी : हे शोभतं का? असं बोलतात का?

मयूर : का सर? यात काय चूकलं? वर्गात सगळे असंच बोलतात.

आपलं काही चूकलंय हेच त्याला कळत नव्हतं. गंमत म्हणजे ज्या पाटील नावाच्या मुलाला तो असं बोलत होता त्यालाही राग आला नव्हता. आता या मुलांना न रागावता प्रेमाने ही गोष्ट कशी समजवावी याचा मी विचार करू लागलो. बाल मानसशास्त्र (चाईल्ड सायकॉलॉजी) मदतीला धावून आले.

मी : मयूर तुझं वय किती?

मयूर : तेरा

मी : आणि त्या पाटीलचं ही तेवढंच नाहीका?

मयूर : हो.

मी : आता तू त्याला असं "पाटल्या" म्हणतोयस आणि तुला त्यात काहीच चूक वाटत नाहीये? पण अशी कल्पना कर.. जस्ट इमॅजिन हं.. म्हणजे तुझे वडील आणि त्या पाटीलचे वडील एकमेकांना भेटलेयत आणि तुझे वडील त्यांना म्हणतायत "एSS पाटल्या...." कसं वाटेल ऐकायला?

यावर आधी सारे विद्यार्थी आधी चकित झाले, नंतर माफक हसले आणि मग हे असं बोलणं चूकीचं असं सगळ्यांनाच वाटू लागलं. मयूर ही लगेच "सॉरी सर" म्हणून मोकळा झाला.

सार्‍या वर्गावरून विजयी मुद्रेने एक नजर फिरवून मी पुन्हा फळ्यावर उदाहरण सोडवू लागलो. मिनीटभरात प्रतीकचा आवाज आला, "सर हा श्रेयस मला जाड्या म्हणतोय"

"काय?" मी आश्चर्यातिरेकाने पुन्हा विद्यार्थ्यांकडे बघत म्हणालो, "स्वत:च जाडजूड असलेला हा श्रेयस ह्या काटकुळ्या प्रतीकला जाड्या कसा काय म्हणतोय?"

तेव्हा प्रतीक उद्गारला, "त्या अर्थाने नाही हो सर! माझं आडनाव जाधव आहेना म्हणून..."

"काय रे श्रेयस? खरंय का हे?" मी विचारले.

"म्हणजे सर मी प्रतीकला तसं म्हणत नव्हतो काही.. फक्त मगाशी तुम्ही मयूरला इमॅजिन करायला सांगितले ना, तसंच मी देखील जस्ट इमॅजिन करतोय की समजा माझे बाबा या प्रतीक जाधवच्या वडिलांना भेटलेत आणि म्हणतायत "ए जाड्या" तर कसं वाटेल?" श्रेयस उत्तरला.

त्याच्या ह्या कल्पनेने प्रेरित होऊन सारा वर्गच अशा कल्पनाविश्वात रमला आणि प्रत्येकजणच आपल्या शेजारच्या विद्यार्थ्याचे आडनाव अपभ्रंशरूपात उच्चारू लागला.

जस्ट इमॅजिन्... माझी काय अवस्था झाली असेल?

लेखक: चेतन गुगळे

होळीचा फराळ!

2011-03-09T01:40:00.000-08:00

होळी खेळून झाल्यावर सडकून भूक लागणारच, त्यासाठी लावलेल्य़ा स्टॉल्सवर, ऐकवण्यासाठी आजच्या तुफान लोकप्रिय गाण्यांच्या चालीवर जाहिराती.(गृहपाठ: मूळ गाणी ओळखायचेत बरं का!)

१. चटकदार भडंग

भड भड भडंग भडंग भडंग भडंग, भड भड भडंग भडंग भडंग भडंग

लई चंवदार, लज्जतदार, याची नको तुलना
भड भड भडंग भडंग भडंग भडंग, भड भड भडंग भडंग भडंग भडंग
माझे सरकार, व्हा तय्यार, काढला ताजा घाणा
भड भड भडंग भडंग भडंग भडंग, भड भड भडंग भडंग भडंग भडंग

कुरकुरीत चुरमुरे रे
तळलेले दाणे खारे
मस्त मसाला त्यात घालुनी
केली भडंग भडंग भडंग भडंग, भड भड भडंग भडंग भडंग भडंग

एकदाच तू खाशील रे
चटक तुला बघ लागेल रे
पुन्हा पुन्हा मग येशील रे,
खाण्या भडंग भडंग भडंग भडंग, भड भड भडंग भडंग भडंग भडंग
-------------------------------------------------------------------------------------

२. मिठ्ठास बुंदीचे लाडू

बुंदी फर्मास केली, तुझ्यासाठीच रे

बुंदीची चव खास, ही झक्कास, फर्मास रे
मुद्दाम आज केली, तुझ्यासाठीच रे
बुंदी फर्मास केली, तुझ्यासाठीच रे

बुंदीचा दाणा मोत्यासारखा, मोत्यासारखा
चुरडून घातला मी मेवा सुका, रे मेवा सुका
तुपात तळूनिया, पाकात घोळली ही, तुझ्यासाठी रे
बुंदी फर्मास केली, तुझ्यासाठीच रे
-----------------------------------------------------------------------------------

३. मजेदार भेळ

घेरे, मस्त मस्त ही भेळ, घेरे, मस्त मस्त ही भेळ
अशी तुला कुठे ना मिळेल, घेरे, मस्त मस्त ही भेळ

भेळ फॉर्म्यूला हा माझा, एकदम खासा
तिची चव वर्णायाला, अपु-या सर्व भाषा
घेरे, मस्त मस्त ही भेळ, खा रे, मस्त मस्त ही भेळ

बनवेन स्पेशल तुझ्या मनासारखी, मनासारखी
झणझणीत रस्सा घालू की ठेवू सुकी, रे ठेवू सुकी
घेरे मस्त मस्त ही भेळ, खा रे, मस्त मस्त ही भेळ
अशी तुला कुठे ना मिळेल, घे रे, मस्त मस्त ही भेळ
-------------------------------------------------------------------------------------------

४. गोड पेढे

पेढे घे ना, पेढे घे ना, पेढे घे ना रे

पेढ्यांचा गोडवा, वाटतो ना हवा,
चाखून तर पहा, एकदाच
कंदी पेढा हवा, केशरी की नवा,
सर्वांमध्ये खवा, ताजा ताजा
अप्रतीम आणून खास
त्याला भाजला खरपूस
वेलचीचा स्वादसुद्धा, आहे दिला रे
पेढे घे ना,पेढे घे ना, पेढे घे ना रे
पेढे घे ना पेढे घे ना, पेढे घे ना रे
------------------------------------------------------------------------
५. पिझ्झा

I know you want me
And you'll always get me
हॉटेलात वा घरी

फोनवरूनच, दिलीस ऑर्डर,
होईल होम डिलिव्हरी
आत्ता वाटतोय ना हवा हा खायला ?
साइडडिश नाही लागत त्याला,
एक प्लेट पुरेल रे तुजला,
तुझी भूक पुरी भागवायला
असा मी कोण ?
What's my name?
what's my name?
My name is Pizza, पिझ्झा मेजवानी
I am very tasty, तोंडाला सुटले ना पाणी?

कवी: आनंद घारे

व्यवस्थापकीय कौशल्य

2011-03-08T22:32:00.000-08:00

माणसाकडून चुका होणं

हे स्वाभाविकच आहे

पण त्याकरीता

तिसर्‍याच माणसाला जबाबदार धरलं जाणं

ह्याला व्यवस्थापकीय कौशल्य म्हणतात

मेनू कार्ड !

2011-03-07T04:26:00.000-08:00

तरुणी म्हणाली पार्कमधे,
आजोबा, टक लाऊन बघताय,
वय विसरून अजून,
तरुणपणात जगताय,
जागेवरून उठण्याची तरी,
आहे का रक्कत,
लाज शरमेपासून, वाटतेय
घेतली आहे फारकत!

आजोबा:-
खरंच, मदतीशिवाय पोरी,
शरीर जागचं सरकत नाही,
तरी,वार्धक्याचा विचार,
मनात कधी फिरकत नाही,
व्हिस्कीच पीत असतो अजून,
घेत कधी सरबत नाही,
डायटवर असणा-यांना,
मेनुकार्ड वाचायला हरकत नाही!

कवी: निशिकांत देशपांडे

भंगार !

2011-03-07T04:20:00.000-08:00

दोघीजणी साठीतल्या

पार्लरमधे गेल्या

दोन तासांनी बाहेर

तरुण बनून आल्या

पहिली:

मी इतकी नटते सवरते

पण ’हे’ भारीच रुक्ष
’तो’ पहा, एकटक बघतोय

जसा तो शिकारी अन मी भक्ष्य

दुसरी:

पुरे, नकली सौंदर्याने

मिळणार नाही मोक्ष

तो आहे कबाडी, त्याचं

जुन्या भंगाराकडेच लक्ष

कवी: निशिकांत देशपांडे

आमची(ही) निष्काम साहित्यसेवा....- भाग ५

2011-03-07T04:13:00.000-08:00

तर कविता अशी होती....

एका ओढ्यात होती...

बिनसोंडेची गजपिल्ले किती सुरेख...

होते अशक्त बावळे...

मानवी पिल्लू तयात एक ....

केवढी सुंदर आणि महान कल्पना होती बघा त्या निरागस काव्याची. ओढा हे मानवी जीवनाचे प्रतीक. मानवाला कायम अपेक्षा असते सुखा-समाधानाची पण ते कधीच मिळत नाही. जसे आमच्या या ओढ्यालाही कधीच पाणी नसे. बीन सोंडेचे हत्ती उर्फ डुक्कररूपी हे प्राणी ओढ्यातल्या त्या चिखलालाच जीवन मानून त्यातच डुंबण्यात आपले आयुष्य व्यतीत करत. पण त्यात एक मानवाचे दुबळे पण हुशार पिल्लुही (पक्षी कवी स्वतः) त्यांच्याबरोबर ओढ्याकाठी वास्तव्य करत होता. पुढे जाऊन त्यास त्या ओढ्याकाठीच भगवान बुद्धांप्रमाणे दिव्य ज्ञानाची प्राप्ती होणार होती. (हिच कविता पुढे थोडेफार क्षुद्र शब्द बदल करून कुणा एका क्षुद्र कवीने त्याचे रुपांतर एका गाण्यात केले जे पुढे खूप लोकप्रिय झाले. पण आम्ही उदार मनाने त्या गाण्याची रॉयल्टी मागण्यास नकार दिला.)

पण ते महाकाव्य पूर्णं व्हायच्या आधीच परीक्षेचा आणि त्याबरोबर आमचाही निकाल लागल्याने आमच्या संतप्त आणि अज्ञानी तीर्थरुपांनी आमचे नाव शाळेच्या पटावरून कमी करून घेतले. अखेर आमची रवानगी घरच्या रंगी आणि गंगी या दोन म्हशींचे उदरभरण करण्याच्या परम पवित्र कार्यावर करण्यात आली. 'उदरभरण नोहे जाणिजे यज्ञकर्म' मग ते दुसर्‍याचे का असेना या उदात्त विचाराने आणि निष्काम भावनेने आम्ही ते कार्य स्वीकारले.

सांगण्यास अतिशय आनंद होतो की आम्ही आपल्या निष्काम साहित्यसेवेला तिथेही खंड पडू दिला नाही. लवकरच रंगी म्हैस, तिचा प्रियकर टेकाड्या वळू आणि गंगी म्हैस यांच्या प्रेम त्रिकोणावर आधारीत एक महाकाव्य आम्ही रचून काढले. त्यात रंगी म्हशीच्या अंगावर बसून तिच्या केसातल्या क्षुद्र कीटकांवर आपले उदर भरण करणार्‍या गरीब बिचार्‍या कावळ्यांची हृदयद्रावक शोकांतिकाही आम्ही रंगवली होती.

सद्द्या आम्हांस रंगी व गंगीला घेऊन सटवाईने आमच्या भाळी रेखून ठेवलेल्या कार्यासाठी यमाईच्या माळावर जायचे आहे. न गेल्यास तीर्थरूप पुन्हा ओल्या फोकाने आमची पुजा बांधण्याचा संभव आहे आणि टेकाड्या वळूही त्या दोघींची वाट पाहत असेल. त्या प्रेमीजनांच्या मिलनात व्यत्यय आणणे आम्हांस योग्य वाटत नाही, अन्यथा आम्ही ते महा-महाकाव्य आपणास म्हणून दाखवले असते. असो पुढच्या वेळेस भेटू तेव्हा आपणास ते महाकाव्य नक्कीच वाचून दाखवतो. तात्पुरती आपणा सर्वांची रजा घेतोय. आम्हांस खात्री आहे की आपण सर्वजण ते महाकाव्य ऐकण्यास, वाचण्यास अतिशय उत्सुक आहात. तेव्हा पुढील भेटीत (जेव्हा आमच्या अशाच कुठल्यातरी निःस्वार्थ कृत्याने प्रेरित होवून आमचे तीर्थरूप ओल्या निरगुडीच्या फोकाने आम्हाला झोडपून काढतील, तेव्हा प्रकृतिअस्वास्थ्याच्या कारणाने काही दिवस आम्ही निवांतपणे आराम करू शकू) ते आपणासमोर मांडण्याचे आश्वासन देऊन आम्ही आता रंगी-गंगी-टेकाड्या अशी युती करून देण्यासाठी कटिबद्ध होवून यमाईच्या माळाकडे गमन करतो.

जय मराठी, जय आई सरस्वती !

इरसाल म्हमईकर

(तथाकथित बुद्धिवंतांच्या संकुचित आणि पक्षपाती वृत्तीमुळे अप्रसिद्ध राहिलेला एक ज्ञानी, व्यासंगी साहित्यिक)

**********************************************************************************************************

(तळटीप : प्रस्तुत लेखात उल्लेखित सर्व ज्येष्ठ आणि श्रेष्ठ साहित्यिकांबद्दल माझ्या मनात प्रचंड आदर आहे. तेव्हा त्यांना कमी लेखण्याचा किंवा इतर कुणाही रसिकांच्या भावना दुखावण्याचा यात अजिबात हेतू नाही. हे लेखन केवळ एक विनोद म्हणून वाचावे आणि काही क्षणांपुरती मौज असे म्हणून विसरून जावे हि नम्र विनंती.

सस्नेह

लेखक: विशाल कुलकर्णी, भ्रमणध्वनी क्रमांक : ०९९६७६६४९१९)

५

आमची(ही) निष्काम साहित्यसेवा....- भाग ४

2011-03-07T04:12:00.000-08:00

तुम्हाला कल्पना यावी म्हणून आमच्या त्या महान लेखनातला एक नमुना तुम्हांस वाचावयास देतो आहे, ज्यावरून तुम्हांस आमच्या त्या लहान वयातील बुद्धीच्या महान झेपेची कल्पना येईल.

"रड्याभाऊच्या नेहमीच्या रडगाण्याकडे दुर्लक्ष करून खमणरावांनी आपल्या विलायती ओव्हरकोटाची कॉलर ताठ केली व कानापर्यंत ओढून घेतली, जेणेकरून कुणी पाहिल्यास ओळख पटू नये. (आमचे समकालीन पाश्चात्य गुप्तहेर कथा लेखक श्री. आर्थर कॉनन डायल यांनी नंतर ही कल्पना त्यांच्या शेरलॉक होम्स नामक एका खमणरावापेक्षा कमी बुद्धीच्या नायकासाठी वापरली. ब्रिटिशांचे गुप्तहेरखाते नक्कीच अतिशय तेज असले पाहिजे. अन्यथा आमच्या पूर्णंही न झालेल्या कादंबरीतील कल्पना त्यांच्यापर्यंत कशी पोहोचली असती?) एका हाताने आपल्या खिशातील भिंग चाचपत (खमणराव ते भिंग आपल्या उपरण्याच्या घडीत गुंडाळून ठेवत असे. मागे एकदा ते भिंग हातात धरून काही कागदपत्रे तपासत असताना, भिंगावरून प्रकाश परावर्तित होवून रड्याभाऊच्या शेंडीला आणि टिळकछाप मिशीला आग लागली होती. सर्वसाधारण भिंगावरून प्रकाश परावर्तित होवून एकाच ठिकाणी आग लागू शकते. पण खमणरावाच्या भिंगावरून प्रकाश एकाच वेळी एकापेक्षा जास्त ठिकाणी परावर्तित होत असे हे यावरून ध्यानात येते. तसेच त्याकाळी देखील खमणरावाकडे किती आधुनिक प्रकारची साधने उपलब्ध होती यावरही प्रकाश पडतो. तेव्हापासून खमणराव ही काळजी घेत असे) त्याने हलकेच गाजरे चघळणार्‍या रड्याभाऊला एक गुप्त इशारा केला. (हल्लीच प्रसिद्ध झालेल्या 'किटी' बाईच्या बॉसने बहुदा गाजरे खाण्याची कल्पना आमच्या रड्याभाऊंपासुनच उचलली असावी.) पण तो गुप्त इशारा न कळल्याने रड्याभाऊने ...

"काय रे हे खमण, हे काय एखाद्या त्रासलेल्या सासुरवाशिणीप्रमाणे चेहरा करून चित्रविचित्र खाणाखुणा करत आहेस. अशा खाणाखुणा फक्त बुधवारातल्या पिडीत स्त्रियाच करतात हे तूस ठावकी नाही काय?"

असे जोरात विचारून मूर्खपणाने आजूबाजूच्या लोकांचे लक्ष वेधून घेतले.

तूर्तास एवढाच उतारा पुरेसा आहे आमच्या बुद्धीची झेप तुमच्या लक्षात येण्यासाठी. वरील उतार्‍यावरून चाणाक्ष वाचकांच्या लक्षात आले असेलच की खमणराव हा वेषांतराबरोबरच अभिनयचतुरही होता. आपण गुप्तहेर आहोत हे सामान्य लोकांच्या ध्यानात येऊ नये म्हणून तो नेहमी उच्चकुलोत्पन्न सासुरवाशिणीचे (सदैव खाटकाला घाबरून असलेल्या गरीब गायीसारखे) भाव चेहर्‍यावर बाळगून असे. तसेच जाता जाता बुधवाराचा उल्लेख करून लेखकाने अतिशय चातुर्याने रड्याभाऊच्या स्वभावाचे आणि सवयीचे वर्णन केले आहे. याच वाक्यातून ही कथा पुण्यनगरीत घडते याचाही अंदाज काही चाणाक्ष वाचकांना बांधता आला असता. पण दुर्दैवाने ही महाकादंबरी रसिकाश्रय लाभण्याआधीच आमच्या मास्तरांची तपकीर भाजण्याच्या घृणीत कार्यात बलिदान पावती झाली आणि वाचक एका दिव्य अनुभवाला मुकले.

तपकीर नामक अतिशय उग्र वासाच्या मादक पदार्थाचा शोध लावणार्‍या त्या अज्ञात महाभागाचा तीव्र निषेध ! ( हे वाक्य वाचून आमच्या साहित्यसाधनेवर जळणार्‍या आमच्या हितशत्रूंनी आम्ही सदैव सदर्‍याच्या आतील खिशात बाळगत असलेल्या तपकिरीच्या कुपीवर आक्षेप घेऊ नये म्हणून आम्ही हे वाक्य आम्ही लहान अक्षरात लिहिलेले आहे.)

आम्ही आपली साहित्यसेवा तशीच प्रामाणिकपणे पुढे चालू ठेवल्यामुळे त्यावर्षीदेखील आम्ही इयत्ता चौथीतच मुक्काम करते झालो. इयत्ता चौथीची परीक्षा नापास होईपर्यंत आम्ही अजून एका साहित्यप्रकारावर आपली कुशाग्र बुद्धी अजमावून पाहिली होती. त्या काळात आम्ही आमच्या शाळेच्या मागे असलेल्या ओढ्याच्या चिखलात मनमुरादपणे डुंबणार्‍या बीन सोंडेच्या इवल्या इवल्या हत्तींवर एक अतिशय गर्भित अर्थ असलेली कविता केली होती. (डुक्कर हा शब्द एखाद्यास अतिशय हीन वागणूक द्यावयाची असल्यास वापरला जात असल्याने आम्ही त्यांच्यासाठी बीन सोंडेचा हत्ती हे अतिशय काव्यमय संबोधन वापरून आपल्या प्रखर आणि शोधक बुद्धिमत्तेचे एक ज्वलंत उदाहरणच सादर केले होते. तसेही शाळेत वर्गात बसून साहित्यसेवा शक्य नसल्याकारणे आणि आमचा शाळेत बसूनही काही उपयोग नसल्याने मास्तरांनी वर्गातून हाकलून दिलेले असल्याकारणे आम्ही कायम ओढ्याच्या निसर्गरम्य वातावरणात आपल्या साहित्यसाधनेत रत असायचो.)

४

आमची(ही) निष्काम साहित्यसेवा....- भाग ३

2011-03-07T04:10:00.000-08:00

वर नतद्रष्ट विचारतात कसे...

"अरे शिंच्या, साहित्याचा एवढा कळवळा आहे तर निदान मराठीत तरी उत्तीर्ण होवून दाखव ना!"

त्या मूढ जिवास आमच्या वर्षानुवर्षे एकाच वर्गात राहण्यामागचा त्याग कसा लक्षात यावा? मला सांगा उत्तीर्ण होवून वरच्या वर्गात गेलो की इतर विषयही अभ्यासणे आले आणि त्यामुळे साहजिकच साहित्यसेवेला दिला जाणारा वेळ विभागला जाणार. आमच्यासारख्या निष्काम कर्मयोगी साहित्य साधकाला हे कसे बरे मंजूर व्हावे? म्हणून आम्ही त्या शारीरिक छळाची पर्वा न करता अलिप्तपणाने (ते त्याला निर्लज्जपणाने म्हणत) आमची साहित्यसेवा करत राहिलो.

असो, तर आम्ही चिमणरावावरून प्रेरित होवून एक नवीन पुस्तक लिहायला घेतले. मुळात एका व्युत्पन्न ब्राह्मणाला असे बावळट आणि विसरभोळे दाखवण्याच्या चिवींच्या निषेधार्ह कृत्यामुळे आम्हाला अतिशय सात्त्विक असा संताप आणि मनस्ताप झालेला होता. तत्कारणे आमच्या कथेत आम्ही नायकाला अतिशय कुशाग्र, तैल बुद्धीचा आणि बुद्धिमान दाखवण्याचे योजिले. खरेतर आमच्या नायकाला चंद्रवदन असे नाव द्यायचे आमच्या मनात होते. पण आमच्या एका प्रिय शिष्याने आम्हाला विनंती केली की 'गुरुवर्य, हे नाव आपण मला द्या. मी ते माझ्या रहस्यकथांच्या नायकाला देईन.' आमचा स्वभाव मुळातच भोळा आणि दानशूर कर्णाप्रमाणे उदार असल्याने अतिशय आनंदाने ते नाव आम्ही आपल्या शिष्याला भेट म्हणून देऊन टाकले. (तो पुढे मराठी भाषेतील आद्य रहस्यकथाकार म्हणून विख्यात झाला. आपल्या बहुतेक सर्व लेखनात त्याने आपल्या नायकाला 'इरसाल' ही उपाधी बहाल करून एकप्रकारे आम्हाला गुरुदक्षिणाच दिली आहे)

आम्हाला आमचा नायक चिमणरावांप्रमाणे नेभळट आणि बुळबुळीत नव्हे तर धाडसी आणि चतुर दाखवायचा होता. पण चिवींना त्यांच्या कृत्याची जाणीव करून द्यायची या उदात्त (आमचे मास्तर त्याला खवचटपणा म्हणाले होते) हेतूने आम्ही आमच्या नायकाचे नाव 'खमणराव' तर त्याच्या सन्मित्राचे नाव 'रड्याभाऊ' ठेवले. या महाकादंबरीचे पहिले प्रकरण आम्ही आमचे भाषेचे मास्तर श्री. चिरगुडे गुरुजी यांना अर्पण केले होते आणि त्यांच्या अभिप्रायार्थ आणि सुचनांसाठी म्हणून त्यांना वाचावयास दिले.

"शिंच्या, सुक्काळीच्या, आधी चौथी इयत्ता उत्तीर्ण हो आणि मग कर हे असले उपद्व्याप! (आणि चोर्‍याच करायच्या आहेत तर त्या पकडता येऊ नयेत अशा पद्धतीने तरी करा!" असा अनमोल सल्लादेखील दिला.)

अखेर अशा अतिशय तीव्र आणि निराशाजनक अभिप्रायासहित त्यांनी आमची निरपेक्ष साहित्यसेवा त्यांची सकाळची तपकीर भाजायच्या कामी खर्च केली. आमची पहिली वहीली महाकादंबरी अशा रितीने जन्माला येण्याआधीच मृत झाली. एवढेच नव्हे तर आमच्या तीर्थरूपांना विद्यालयात बोलावून 'हे पाहा आपल्या पाल्याचे नसते उपद्व्याप!' असे म्हणून आमचे लिखाण दाखवून आमच्या साहित्यसेवेची क्रूर थट्टादेखील करण्यात आली. नंतर तीर्थरुपांनी निरगुडीच्या ओल्या फोकाने आम्हाला झोडपून काढले ते वेगळेच. पुढचे कित्येक दिवस आमचे शिक्षक आणि आमचे मित्र देखील 'या लेखक' असे म्हणून आमचे स्वागत करत असत ही त्यातल्या त्यात सुखाची आणि आनंदाची बाब. (नंतर नीट लक्ष देऊन ऐकले असता ते लेखक न म्हणता 'लेखकु' म्हणत असे आमच्या ध्यानात आले) पण आम्ही अतिशय मोठ्या मनाने त्यांना क्षमा केली.

'अरे मुढांनो, तुम्हाला काय कल्पना केवढ्या मोठ्या आणि महान कादंबरीला मराठी साहित्यसृष्टी केवळ तुमच्या क्षुद्रबुद्धीमुळे मुकली आहे ते.......!"

३

आमची(ही) निष्काम साहित्यसेवा....- भाग २

2011-03-07T04:09:00.000-08:00

आम्ही आमच्या बायकोच्या पहिल्या डोहाळजेवणाला तिला पातळाऐवजी आमचे 'आसक्तीचे विनोद' हे पुस्तक दिले.(आमचे हितशत्रू त्या पुस्तकास 'सक्तीचे विनोद' असे संबोधीत करत असत) त्या पुस्तकावर लिहिले,

'प्रिय सौभाग्यकांक्षिणी, वज्रचुडेमंडित लाडके पत्नीस,

तुझ्या पहिल्या दोहदभोजनाप्रसंगी पातळाऐवजी पुस्तक देण्यामागील विशुद्ध हेतू फसवणूक नसून हसवणूक हाच आहे.

तुझाच विनोदी लेखन करणारा अती-साहित्यिक पती!'

अर्थात आमच्या बायकोचं विनोदाशी वाकडंच असल्याने तिने थेट आमच्या मातोश्रींकडे धाव घेतली. मातोश्रींनी त्यांच्या खास शैलीत आम्हाला समजावले, 'बावळ्या, आपल्याकडे नवर्‍यानं पत्नीवरील आपलं दाट प्रेम पातळानंच व्यक्त करायचं असतं, हे विसरायचं नसतं मिस्टर!" (त्यातील विनोदांची नंतर आमच्या हितशत्रूंनी अतिरेकी विनोद अशी कुचेष्टा केल्याचेही आम्हांस आठवते, असतो एकेकाचा स्वभाव.)

(आता आपल्या या कृत्यामुळे आपल्याच मुलाला मिळणारा एक जास्तीचा वाचक आपण हिरावून घेतला हे त्या पूज्य मातेच्या ध्यानीमनी नसेल. एखाद्या लेखकाचा वाचक हिरावला जाणे (ते ही त्याचं लेखन वाचणारे, मुळात कळणारे फारसे कुणी नसताना) यासारखी शोकांतिका नाही हो लेखकाच्या आयुष्यात.

पण खरा किस्सा पुढेच आहे. आमच्या आयुष्यात घडलेला हा प्रसंग कुणीतरी पुल भक्ताने आरामात पुलंच्या नावावर खपवला. काय तर म्हणे....

एकाने आपल्या बायकोच्या पहिल्या डोहाळजेवणाला तिला पातळाऐवजी पु.ल. चे 'हसवणूक' हे पुस्तक दिले. पुस्तकावर त्याने लिहिले, 'प्रिय ___हिस, तुझ्या पहिल्या दोहदभोजनाप्रसगीं पातळाऐवजी पुस्तक देण्यामागील विशुद्ध हेतू फसवणूक नसून हसवणूक हाच आहे. तुझाच___!' त्यावर ही त्याची पत्नी चिडली. तिने थेटं पु.ल. कडेच धाव घेतली. पु.ल. नी त्याच अर्पण पत्रिकेखाली स्वाक्षरीनिशी त्याला समजावले, 'आपल्याकडे नवर्‍यानं पत्नीवरील आपलं दाट प्रेम पातळानंच व्यक्त करायचं असतं, हे विसरायचं नसतं मिस्टर!" (किती साळसुदपणे कुणाचेही विनोद कुणाच्याही नावावर खपवतात लोक? हे आई शारदे..., त्यांना क्षमा कर...! शेवटी तेही माझेच व्यवसाय बंधू आहेत)

असो, तर आम्ही आमच्या बालपणाच्या काही गोष्टी सांगत होतो. त्या वेळी चिविंचा चिमणराव खूपच गाजत होता. तो कोण एक चकणासा वाटणारा कलाकार चिमणरावाची भूमिका पण करायचा. चांगल्या गोष्टींवरून प्रेरणा घ्यायची चांगली सवय आमच्याकडे उपजतच असल्याकारणे आम्ही लगेचच एक पुस्तक लिहायला घेतले.

लक्षात घ्या तेव्हा आमचे वय फक्त पंधरा वर्षाचे होते. तेव्हा आम्ही इयत्ता चौथीत शिकत असू. आता तुम्ही म्हणाल पंधराच्या वर्षी चौथीत? पण आम्ही वर आधीच सांगितले आहे ना की आम्ही आमचे जीवन निष्काम साहित्यसेवेला समर्पित केलेले होते. त्यामुळे इतिहास-भूगोल, सामाजिक शास्त्रे किंवा गणित-विज्ञान अशा निरस विषयांना आम्ही अजिबात भीक घालत नसू. अरे, मराठी भाषा इतकी समृद्ध असताना इतर क्षुद्र विषयांकडे लक्ष द्यावेच का म्हणून आम्ही? आमचे हे बहुमूल्य, क्रांतिकारी मत एकदा आम्ही आमच्या अजाण मास्तरांसमोर व्यक्त केले तेव्हा त्याला आमची कळकळ कळलीच नाही आणि त्याने आम्हाला पाठ आणि गुडघ्याला कळ लागेपर्यंत अंगठे धरून उभे केले. अखेर आमची कळकळ त्यांच्यापर्यंत पोचावी आणि त्यांनाही साहित्यसेवेचा कळवळा यावा म्हणून आम्ही आमची निष्काम साहित्यसेवेची संकल्पना अतिशय कळकळीने त्यांना समजावून सांगण्याचा प्रयत्न केला तर त्यांनी आमच्या कोवळ्या तळहातावर एवढ्या जोराने छड्या मारल्या की थेट मस्तकातच कळ गेली. (अर्थातच आमच्या मस्तकात, त्यांच्या मस्तकात संतापाने कळ गेली असेलही कदाचित !!)

२

आमची(ही) निष्काम साहित्यसेवा....

2011-03-07T04:08:00.000-08:00

*******************************************************************************************************

लिहायला सुरुवात करून आता बरीच वर्षे झाली. आधी आम्ही काय लिहितोय हे कुणालाच कळायचं नाही.....(कधी कधी आम्हालाही नाही)! कारण आमचे लेखन नेहमीच कधी चि.वि., कधी द.मा. तर कधी ठणठणपाळ यांच्या लेखनावरून प्रेरित असायचे. नशीब ..., केशवकुमारांचे विनोद आमच्या डोक्यावरून जायचे बर्‍याचदा, त्यामुळे त्यांच्या वाटेला कधीच गेलो नाही. तसेच आमचेही लेखन कुणाला कळायचे नाही. पण ते खपून जायचे आणि कुणी आक्षेप घेतलाच की यांचे लेखन पु.ल. किंवा वपुंप्रमाणे भासते तर म्हणायचो साळसुदपणे....

"अरे व्वा, माझे लेखन तुम्हाला पुलंच्या लेखनाप्रमाणे भासतेय म्हणजे नक्कीच पु.ल. हे चांगले लिहीत असले पाहिजेत."

किंवा गंभीरपणे डोक्यावरच्या (उरल्या सुरल्या) केसांतून हात फिरवत म्हणायचो.....

"ह्म्म्म, अहो आमच्या लेखनावर तर लहानाची मोठी झाली वपुंची पिढी, आता आमच्या लेखनावर वपुंच्या लेखनाचा प्रभाव म्हणा की वपुंच्या लेखनात आमच्या लेखनाची लक्षणे म्हणा ते साहजिकच आहे ना." (रच्याकने एकदा हा वपु की कोण म्हणतात तो वाचायला हवा...!)

एकंदरीत काय तर आमचे सुरुवातीचे सगळेच लेखन असे इन्स्पायर्ड वगैरे म्हणतात तसे असायचे. आपला महेश भट्ट नाही का 'घोस्ट' वरून प्रेरित होवून 'प्यार का साया' काढतो. आता तुमच्यासारखे विघ्नसंतुष्ट लोक त्याला चोरी म्हणतात. पण ते चालायचेच, कारण तुम्हाला एखाद्या गोष्टीने भारून जाणे माहीतच नाही. आता मला सांगा 'वाल्मीकींच्या रामायणावरून प्रेरणा घेऊन संत तुलसीदासांनी 'तुलसी रामायण' रचलंच ना?.... मग...., त्यांना नाही कुणी चोर म्हणून हिणवलं? पण साहित्याच्या क्षेत्रात हे चालायचंच. मी तर म्हणतो आजच्या जगात जिथे सगळीकडेच पक्षीय राजकारण केले जातेय तेथे साहित्यिकांनीच का मागे राहावे? आत्ता एखाद्या धारपांनी ढापल्या स्टिफन किंगच्या कल्पना, पण म्हणून का ते लगेच चोर ठरतात. नाही, कारण त्या पाश्चात्य कल्पनांना भारतीय वातावरणात सूट होईल असे रूप देऊन ते लेखन लोकप्रिय करणे ही काय खायची गोष्ट आहे का? पण मग त्याच न्यायाने आम्ही जर धारपांच्या कल्पना ढापल्या तर आम्ही मात्र लगेच वाङ्मय चौर्याचे आरोपी ठरणार. असो...., आपण निरपेक्ष बुद्धीने साहित्य सेवा करत राहायची म्हणजे राहायची. मग कुणी काही का म्हणोत....! अहो, क्रांतिकारकांच्या नशिबी असले भोग असतातच, त्याला पर्याय नाही.

आम्ही मात्र आईच्या पोटात असल्यापासून साहित्याची निर्विकार (?) (की निरपेक्ष) सेवा करायचे ठरवले असल्याकारणे या सर्व गोष्टींकडे दुर्लक्ष करायचे असे मनाशी ठरवूनच टाकले होते. अहो, आपल्या जगाची रीतच आहे ही, कोणी जरा वेगळी वाट हाताळतोय असे दिसले की त्याच्यावर तुटून पडणार्‍यांचीच संख्या भरपूर असते आपल्याकडे. आणि आम्हीच नव्हे तर अशी निरपेक्ष सेवा करणार्‍यांवर समाज नेहमीच टीका करतो हे आजपर्यंत नेहमीच सिद्ध झालेले आहे. उदा. संगीत क्षेत्रात नदीम्-श्रवण, दिग्दर्शन क्षेत्रात भट कंपनी, साहित्य क्षेत्रात ज्येष्ठ साहित्यिक श्री. विशाल कुलकर्णी अशा निष्काम कर्मयोग्यांना नेहमीच समाजमनाच्या दुटप्पीपणाचे लक्ष्य व्हावे लागलेले आहे. पण आम्ही या सर्व टीकेकडे दुर्लक्ष करून आपली निष्काम साहित्यसेवा अशीच सदोदित चालू ठेवायचे व्रतच घेतले आहे म्हणाना.

मुळातच कुठल्याही टीकेला भीक घालायची नाही असे ठरवले असल्याने आम्ही स्वतःदेखील काही गोष्टींकडे जाणीवपूर्वक दुर्लक्षच करत आलो आहोत. आता हेच बघा ना, पुलंच्या काही किश्श्यांमध्ये आमच्या लिखाणाची ल़क्षणे आढळतात....

१

अल्पसंख्याकांचा देश!

2011-03-04T23:54:00.000-08:00

मनू म्हणजे सतत बदलणारा प्राणी.प्राणी म्हटलं की त्याला राग येतो.मग मी त्याला म्हणतो माणूसप्राणी.तो खूश होतो आणि पुन्हा बदलतो.

मी सामान्य असल्यामुळे काहीही बदललं की मी कासावीस होत असतो.अशावेळी मनू माझी परिक्षाच घेत असतो.जीवघेणी परिक्षा! या वेळची परिक्षा जास्तच जीवघेणी होती.

आपला देश हा अल्पसंख्याकांचा देश आहे काय? मी नेहेमीच गोंधळलेला असतो म्हणून तुम्हाला विचारतोय! देशातले बहुसंख्य कायम झोपलेलेच दिसतात.कुठल्याही अर्थानं घ्या! जात, पात, धर्म इत्यादीतल्या विविधतेने नटलेला आपला देश.देशातले अल्पसंख्याक नेहेमीच आग्रही असतात.नसले तर आपले नेते त्याना तसं बनवतात.त्यांना लाखो सवलती, कायदे देतात आणि निवडून देतात.आपल्या मनूसारखा चाणाक्ष माणूसप्राणी या सगळ्याचा फायदा न घेता तरच नवल.

त्याचं या वेळचं बदलणं माझ्या अंगावर मात्र काटा आणणारं होतं!

मनूवर माझं बारीक लक्ष असतं.काही दिवस त्यानं सभ्य माणसासारखं शर्ट-पॅण्ट घालणं सोडून दिलं- सोडून दिलं म्हणजे अगदी ’तसं’ नाही पण त्याऐवजी तो रंगीबेरंगी कुर्ते, सलवारी, जाकिटं घालायला लागला.गळ्यात घट्टं बसणारी नाडी.त्यात भयंकर रंगाचा बदामाच्या आकाराचा खडा.जाकीटावर सोनेरी वेलबुट्टी.इथपर्यंत ठीक होतं.त्यानं केसही वाढवले.हा मुद्दाही आक्षेप घेण्यासारखा नव्हता.पण तो जेव्हा लचकत मुरडत चालायला लागला तेव्हा मी जरा सावध झालो.मग एकदा मी त्याला ब्युटीपार्लर अर्थात एका स्त्री सौंदर्यप्रसाधनगृहातून बाहेर पडताना बघितलं.प्रत्येक क्षणी माझ्या काळजाचा ठोका चुकत होता.

मला त्याला भेटायचं धाडस होईना आणि तो मला सारखा भेटायला लागला.मुद्दाम भर रस्त्यात थांबवायला लागला.त्याचं बोलणं लाडीगोडीचं.काही सांगताना तो मुद्दाम माझ्या दंडावर, गालावर चापटी मारायचा.रोखून बघायचा आणि मग मी कॉन्शस (भयचकित) झाल्यावर हसायचा.हसणं तसंच होतं.जिवणी फा-फाकवून लाचार.पण त्याचे ते विभ्रम (म्हणजे चाळे) बघून-नव्हे सहन करून- मी सुन्नं होत होतो.त्याची काळजी वाटून त्याला चार शब्द सुनवावेत म्हणून मी तयारी करायचो पण त्याच्या कोरलेल्या भुवया, चेहेर्‍यावरचा हलका मेकअप, ओठावरची लाली बघून माझ्या तोंडून शब्दच फुटायचे नाहीत.

बरं, आता फक्त आमच्या दोघांमधेच त्याचं हे वागणं राहिलं नव्हतं.मनू मला भर रस्त्यात गाठायचा आणि लोक आमच्याकडे टकामका पहात रहायचे.मला अंगावर पाल चढल्यासारखं व्हायचं.एकदा तर त्याने माझ्या शर्टाच्या बटणांनाच हात घातला.मला धरणीनं पोटात घ्यावं असं वाटायला लागलं आणि गर्दीतून एक हाक ऐकू आली, “एऽऽ छगऽऽन!” त्यावर मनू त्या माणसाकडे बघून माशी हाकलल्यासारखं करून लाडीक आवाजात चित्कारला, “यूऽऽ नॉटीऽऽ!” … मी, तुम्हाला सांगतो, जीव घेऊन धूम ठोकली.त्यानंतर मनू केव्हाही समोरून येताना दिसला की मी सरळ पतली गली पकडून तिथून सटकत होतो.

बैचेन मात्र होतो.मनूचं हे काय झालं होतं? देशात चाललेल्या सगळ्याच गोष्टी माझ्यासारख्याच्या हाताबाहेरच असतात.अशा गोष्टी नुसत्या बघूनच मी हबकतो.दर वेळी मनूला हक्कानं काही तरी उमज पाडायचा केविलवाणा प्रयत्न तरी करायचो.या वेळी मी हतबल झालो होतो.डोळ्याचं भुस्काट पडायचं बाकी होतं.

बरं! मनूचा पाठलाग करून त्याच्यावर नजर ठेवायची म्हणजे नस्ती आफत! मनूला लागलेल्या रोगासारखे हे रोग साथीचे असावेत.हळूहळू मनू घोळक्यात दिसू लागला.त्याच्यासारखे बायलट केशभूषा, वेशभूषा केलेले पुरूष आणि पुरूषी दिसणार्‍या मुली.खरं म्हणजे बाई कोण, पुरूष कोण हे ओळखणं कठीणच होतं.शपथेवर सांगण्यासारखं तर नव्हतंच.एक मुलगा, एक मुलगी गळ्यात गळे घालून चाललेत म्हणून कौतुकानं बघावं तर तोंडावर आपटायची पाळी.हे सगळे मिळून नक्की काय करतात म्हणून दिव्याच्या खांबाआडून मी जेम्स बॉंडगिरी करायला गेलो.स्वत:वर जरा जास्तच खूश होतो आणि मला बेमुदत पडायची बाकी राहिली! मला घेराव पडला.असंख्य ’ते’ किंवा ’त्या’ आणि मी एकटा.“बघता काय? सामील व्हा!” असा सगळ्यांचा आग्रह.कुणीतरी दोन-चार थपडा दिलेल्या परवडल्या पण हे-नाही- ह्या सगळ्या? ईऽऽऽऽ कशीबशी हातापाया पडून मी माझी सुटका करून घेतली आणि कानाला खडा लावला (कानाला! कानाच्या पाळीला नव्हे! तो ते-त्या लावत होते!).या असल्या लफड्या-लोच्यामधे अडकलो तर आहे ते सुद्धा गमवायची पाळी! पंधरा दिवस घराबाहेर पडलोच नाही.स्वप्नातसुद्धा दचकून जागा होत होतो!

पुढे एक दिवस कुठून तरी येताना एका उद्यानात सभा चाललेली दिसली.बघतो तर सगळे तेच! आय अ‍ॅम सॉरी! त्याच! ते की त्या? च्यायला काय म्हणायचं यांना? मनू तावातावाने सभेपुढे भाषण करत होता.स्टेजवर रंगीबेरंगी कापडी फलक, ’सम समा संयोग सभा’! त्या खाली चार ’एस’ एकमेकांत गुंतलेले! उद्यानभर सगळे तेच! नेहेमीची बहुसंख्य लहान मुलं, म्हातारे-कोतारे, तरूण जोडपी गेटच्या बाहेर ताटकळत! उद्यानातल्या प्रत्येक झाडावर एकेक बोर्ड! आम्हाला न्याय द्या! आमच्या मागण्या मान्य करा! कायदा बदला! आम्हाला स्वातंत्र्य द्या! कोण कुणाबरोबर रहाणार हे तुम्ही कोण ठरवणार? आम्हाला सुखानं जगू द्या!... मनू संतापानं लालेलाल झालेला.मग जोरजोरात घोषणा घुमायला लागल्या.उद्यानाबाहेर पोलिसांचं कडं.हेल्मेटधारी.जाळ्या घेतलेले.दंडुका, रायफली घेतलेले.ते गेटबाहेर ताटकळणार्‍या म्हातार्‍या कोतार्‍यांना, लहान मुलांना, तरूण जोडप्यांना अजिबात आत सोडत नव्हते.बहुसंख्याना आज उद्यानात प्रवेश नव्हता.तसा प्रयत्न करणार्‍याला फटकावले जात होते.मी तिथून निघालो.साठ-सत्तर वर्षांपूर्वी मिठाचा सत्त्याग्रह, कायदेभंगाची चळवळ, विदेशीची होळी. चले जाव, भारत छोडो! असं बरंच काही होतं.आज आपण स्वतंत्र आहोत पण ते चार ’एस’ स्वतंत्र नाहीत.आज ते अल्पसंख्याक आहेत.त्यांनी आवाज उठवलाच पाहिजे.

मग एके दिवशी बातम्या लावल्या.देशाची अजून किती वाट लागलीय हे अधूनमधून बघणं गरजेचं असतं.टीव्हीवर मनू! मी दाणकन् उडालो.पत्रकार परिषदेतला मनू तावातावाने मुलाखत देत होता.अडला की बाजूचे चार एस् त्याला प्रॉम्ट करत होते, ’लवकरच लैंगिक अल्पसंख्याकांचं देशव्यापी अभियान चालू होणार!’ असा संदेश सगळ्या वाहिन्यांवरून झूम आऊट, झूम इन होत राहिला…

मग वाहिन्यांवरचं हे ’अल्पसंख्याक अभियान’ बघायची मला चटकच लागली.म्हणजे, वाहिन्यांवरचं इतर काही सतत बघण्याची नेहेमीची चटक बाजूला सारून मी या चटकेला सर्वोच्च प्राथमिकता दिली असं म्हणूया हवं तर!

आणि रसिकहो! ते एकमेकांत गुंतलेले चार एस् जिंकले! त्यांचा विजय झाला! पर्यायानं आपल्या लोकशाहीला आणखी एका कोंदणाचा लाभ झाला! आणि याचा सगळ्यात जास्त आनंद मला झाला! पण…

आपला मनू स्वत:च्या अल्पसंख्याकपणाचा फायदा घेऊन केंद्रातल्या नेहेमीच्या डळमळत्या सरकारात शिरणार आणि समाजकल्याण खात्याचं मंत्रीपद पटकावणार याबद्दलही माझी खात्री झाली!

(या लेखामुळे कुणा (कुणी) च्या भावना दुखावल्या गेल्या असतील तर लेखक क्षमाप्रार्थी आहे.तसंच लिहिलेलं सगळंच काल्पनिक असेल असं नाही, तरीही वास्तवात काही साम्यस्थळं आढळल्यास तो देवदुर्लभ योगायोग समजावा ही नम्र विनंती!)

लेखक: विनायक पंडित

पायजमा

2011-03-04T22:13:00.000-08:00

जर तुम्ही

जमिनीवर पाय घट्ट रोवून उभे राहिलात

तर......

पायजमा कसा काय चढवणार ?

पिवून घ्यावी..!

2011-03-04T01:07:00.000-08:00

मायबोलीवरील एक ज्येष्ठ गझलकार श्री. निशिकांत देशपांडे यांची ही सुंदर गझल बघितल्यावर राहवले नाही. नकळत माझ्यातला ’इरसाल म्हमईकर’ जागा झाला आणि जन्माला आली एक हझल.....!!

निशिकांतजींच्या अनुमतीनेच ही हझल मी आपल्या होळी विशेषांकासाठी देत आहे, अनुमतीबद्दल त्यांचे मनःपूर्वक धन्यवाद !!

श्री. निशिकांत यांची मुळ गझल इथे वाचा : http://www.maayboli.com/node/24018

वृत्त : हिरण्यकेशी

लगावली : लगालगागा लगालगागा लगालगागा लगालगागा

पिवून घ्यावी..! उद्यास कोठे... असूत किंवा नसूत मित्रा...

पुन्हा नव्याने जुन्याच जागी तसेच सारे जमूत मित्रा

परमिटरुमच्या चविष्ट गप्पा पुन्हा जरा आठवूत मित्रा...

मनात खळखळ, उरात धडधड, हळूच येइल शिपायदादा

परमिट नाही खिशात आता पचवुन दारू नडूत मित्रा...

मुखात व्हिस्की, करात चखणा.., झणी बिपाशा दिसेल आता

नवथर कोर्‍या, नव्या भिडूला पुन्हा अता आवरूत मित्रा...

उगाच तूम्ही मला चिडवता, तशात दारू पुन्हा उतरते

भरून प्याले अबोल होणे स्मरून खळखळ हसूत मित्रा...

तुडुंब भरता उदर सुरेने पुन्हा स्मरे मग सखी नशीली

अखेरची ती सिगार होती, स्मरून तिजला रडूत मित्रा...

चटावलेल्या जिभेस लहरी, हवी विदेशी मधूमदीरा

पहा कसे काजवे चमकती, पिऊन देशी पडूत मित्रा...

पहाट होता हळूच सांगू भरावयाला अजून मधुरा

नको उतारा, उगाच आता, पुनश्च प्याला भरूत मित्रा...

उतावळा तू मनात इतका कशास "विशल्या" लटपटण्याला ?

पिवून घ्यावी..! उद्यास कोठे... असूत किंवा नसूत मित्रा..

नव-ग(ह)झलकार इरसाल म्हमईकर.... तथा विशाल कुलकर्णी

लक्ष्य

2011-03-03T22:08:00.000-08:00

तुमच्या लक्ष्यावर नेम धरा

आधी मारा

आणि जिथे लागेल

त्यालाच तुमचं लक्ष्य म्हणा

माउस चोरीचा किस्सा!

2011-03-03T16:33:00.000-08:00

माझ्या मित्राने मला सांगितलेला माउस चोरीचा किस्सा,मराठीत शब्दबद्ध आणि अनुवाद करून सांगतोय...

अभियांत्रिकीला येणार्‍या सगळ्याच विद्यार्थ्यांना संगणकाचे ज्ञान असतेच असे नाही. काही दुर्गम भागातून आलेल्या विद्यार्थ्यांनी कधी संगणक पाहिलादेखील नसतो. असाच एक दुर्गम भागातून आलेला मुलगा माझ्या शाखेत (c.tech ) होता. बेट्याने पहिल्यांदाच संगणक बघितलेला, वर त्याच्या दादाने त्याला वापरायला म्हणून ल्यापटॉप घेऊन दिला. आता मित्र जे सांगतील ते तो करायचा. एक म्हणाला, "अरे ल्यापटॉप खूप नाजूक असतो, कीबोर्ड आणि माउस लवकर बिघडतात. तू वेगळे कीबोर्ड-माउस घे."

त्याचे रुमीज महाचोर वगैरे प्रकारातले होते. त्यांनी सल्ला दिला, " अरे आपण माउस कॉलेजातून आणूया. कीबोर्ड आणता येणार नाही म्हणून नाईलाज आहे. तो तू विकत घे."

झालं, पठ्ठ्याने ह्या कामी माझी मदत घ्यायचे ठरवले, कारण मी त्याचा चांगला मित्र होतो.

मी: अबे १५०-२०० येतो माउस, चल धंतोली,आणू आपण आताच.

तो: अबे आपल्या ल्याबमधून कोणी-न-कोणी माउस चोरतच राहतो. काही मोठी गोष्ट नाही. कायले पैसे खर्च करू मी? उद्या आणू ल्याबमधून ढापून. आपण प्रॅक्टिकल संपले, सगळे गेले की एक माउस चोरू.

मी: अबे, कोणी पाहिले तर वांदा होईल ना बे .

तो: अबे, मी काढतो माउस, तू दारावर लक्ष ठेव. कोणी येऊन त नाही राहिला ते बघ . कोणी येतांना दिसला की लगेच मला इशारा कर.

मी 'हो' म्हणालो आणि दारावर उभा राहिलो. बराच वेळ झाला तरी तो बाहेर आला नव्हता. माउस चोरायला वेळ तो किती लागणार ? माउस काढा, गुंडाळा आणि ब्यागेत टाका, झाले. पण हा येत नही बघून मी होतंय काय बघायला मागे वळलो.

हा खाली वाकून काहीतरी करत होता. मी गेलो आणि विचारले, "अबे , का करून राहिलास बे ? "

तो: हातातला ब्लेड दाखवत म्हणाला, अबे केबल कापून राहिलो माउसचा, वेळ त लागलच न बे ?

मी: अबे तू पागल झालास का बे , माउस चोरायले केबल काहून कापून राहिलास बे?

मी पाहिले, त्याने अर्धाअधिक केबल कापलेला होता. त्याला वाटले की आपण दोन वायर जोडतो तसे माउसचा वायर ल्यापटॉपला जोडता येत असेल. माउस कसा काढायचा ते त्याला माहीतच नव्हते.

मी म्हणालो, "आता ते ठेव तसेच आणि निघूया येथून, बराच वेळ झालाय, कोणी पाहिले तर गडबड होईल. आता हा माउस काही कामाचा राहिला नाही तसाही."

त्याने तो कापलेला माउस तिथे गुंडाळून ठेवला आणि आम्ही पळालो.

पुढच्या प्रॅक्टिकलला सर म्हणाले की, माउसचे केबल कापण्याच्या खोड्या करतांना पुढच्या खेपेला कोणी आढळले तर सस्पेंड करेन त्याला. ती खोडी नव्हती तर माउस चोरण्याचा प्रयत्न होता हे त्यांच्या गावीही नव्हते. कोणी माउस चोरायचा "असा" प्रयत्नही करू शकतो याचा त्यांनी कधी विचारही केला नसणार. त्याची ही माउस चोरी आम्हा मित्रांमध्ये अजरामर झाली आणि त्याचे माउसचोर हे नावदेखील !!

लेखक: संकेत पारधी

माझे जेवण गाणे!

2011-03-03T03:24:00.000-08:00

मूळ गीतः माझे जीवनगाणे

विडंबनः माझे जेवण गाणे

माझे जेवण गाणे, गा..णे.

व्यथा असो आनंद असू दे,

उपास किंवा उत्सव असूदे,

भूक असो अथवा न असूदे

खात पुढे मज जाणे, जाणे,

माझे जेवण गाणे.. ॥धृ॥

कधी जेवतो हॉटेलातून,

कधी ऑफिसच्या कॅंटीनातून,

कधी ढाब्यातून, कधी 'खोक्या'तून,

पोट भरुनि मज घेणे, घेणे,

माझे जेवण गाणे .... ॥१॥

या मित्रांनो माझ्या मागे,

चवीपरीने खाऊ संगे,

तुमच्यापरि माझ्याही खिशातून,

खुळखुळते हे नाणे, नाणे .....

माझे जेवण गाणे, गा...णे. ॥२॥

रचनाकार आणि गायक: प्रभाकर फडणीस

आशा-निराशा

2011-03-03T03:22:00.000-08:00

तुम्हाला पैसे हवे आहेत ?

उधार ?

एखाद्या निराशावादी माणसाकडून घ्या.

अशीही

त्याला ते परत मिळण्याची आशा नसतेच.

नच माते करू कोपा!

2011-03-03T03:20:00.000-08:00

मूळ गीतः नच सुंदरी करू कोपा

विडंबन : नच माते करू कोपा

नच माते करू कोपा,

मजवरि धरी अनुकंपा. ॥धृ॥

पोरी तुज बहु असती, परि प्रीती मजवरती,

जाणसि तू हे चित्ती, मग का घालिसि भीती?

करी मी दंगा मस्ती, तरी वाटे तव धास्ती,

प्रेमा तो मजवरिचा, नेऊ नको लोपा …॥१॥

(आईने कान पकडून म्हटले, ‘मेल्या..’, मुलगा म्हणाला थांब, थांब.

अजून गाणे संपले नाही ….)

करपाशीं या तनूला, बांधुनि करी शिक्षेला,

धरुनीयां कानाला, गुच्चा घे गालाला

परि ना धरी अबोला, रडू येईल मग मजला.

शिक्षा ती अती कठोर, होईल मत्पापा, ॥२॥

नच माते ….

(हे गीत एका तीन बहिणींच्या पाठीवर जन्मलेल्या, लाडोबा मुलाचे आहे.)

रचनाकार: प्रभाकर फडणीस

समस्या

2011-03-03T03:17:00.000-08:00

तुमच्या समस्या हसण्यावारी न्या.

नाहीतरी इतरही लोक त्यावर हसतच असतात.

प्रिया?

2011-03-03T03:12:00.001-08:00

अशी प्रिया पाहण्यात नाही,
पती जिच्या सापळ्यात नाही!

कभिन्न काळा वर्ण प्रियेचा
तशी मजा सावळ्यात नाही!

बनेल बोक्यापरी टपोरी,
जरा मृदू वागण्यात नाही!

नको नको तेच शोधणारी,
नजर अशी कावळ्यात नाही!

अखंड गाणे भसाडवाणे,
सुरेल काही गळ्यात नाही!

तिने करावे, अम्ही गिळावे,
रुची तिला रांधण्यात नाही!

तिच्याप्रमाणे हुशार कोणी,
कलागती लावण्यात नाही!

विनोद व्हावा, तिला कळावा,
अशी प्रथा आमच्यात नाही!

कवयित्री: क्रांति साडेकर

गंमत

2011-03-03T03:10:00.000-08:00

काय गंमत आहे पहा....

तुम्ही जर म्हणालात की आकाशात ४ लाख तारे आहेत... तर

लोकं सहज विश्वास ठेवतात.

पण तेच तुम्ही जर म्हणालात की "रंग ओला आहे" तर

हात लावून खात्री करू पहातात.

ती!

2011-03-03T03:09:00.000-08:00

ती गझल पाडताना होतो घरात कल्ला

तो सोहळा चवीने बघतो गली-मुहल्ला!

ती रदिफ़-काफ़ियाच्या भाषेत बोलते हो,

फेकेल शेर ताजा, मागाल जरी सल्ला!

गाते तिच्याच गझला बेसूर होत, तेव्हा

“हे राम!” कुणी म्हणती, म्हणतात कुणी “अल्ला!!!!”

नवरा तिचा बिचारा दचकून दाद देतो,

द्यावी कशी न सांगा? करते लगेच हल्ला!

तंद्रीत हातवारे अन् हावभाव भलते,

["मेंटल असायलम"चा गाठेल काय पल्ला?]

कवयित्री: क्रांति साडेकर

कोणत्याही परिस्थितीत

2011-03-03T03:08:00.000-08:00

कोणत्याही परिस्थितीत,

झोपेच्या गोळ्या आणि सारक

अशी दोन औषधे

एकत्र घेऊ नका

रूद्राक्षाच्या माळा - भाग ५

2011-03-03T03:07:00.000-08:00

श्रो : महाराज काही वेळा आम्ही हे औषध दुपारी प्यायला चालू करतो ते रात्री थांबवतो. याने काही अपाय तर नाही ?

म: आपण येथे आहात यातच याचे उत्तर आहे. नाही का ?

(मंडपात हास्याचे फवारे. कशी जिरवली अशा तर्‍हेचे उद्गार.)

श्रो.: महाराज, जय हो. माझे ध्यान करताना चित्त विचलित होते. मी काय करू ?

म.: बालका, तू ध्यान करताना पिऊ नकोस तर पीत असतानाही ध्यान कर. यातला मूलभूत फरक जाणून घे. यात तुला प्यायची मुभा आहे पण ध्यान करताना विचारशील तर अल्कोपाथीला बंदी आहे. हा सूक्ष्म फरक ज्याच्या लक्षात आला तोच पूर्णत्वाला पोहोचला.

श्रो.: धन्य हो महाराज धन्य हो. आपली शिकवण मी तन मन धन वापरून अंमलात आणीन.

म: ( चुकून बोलून गेले. कारण त्यांनी जीभ चावलेली आमच्या तीक्ष्ण नजरेतून सुटली नाही ) ते लागेलच !

तेवढ्यात त्या महासभेच्या कोपर्‍यात थोडीशी गडबड उडाली. त्याबरोबर बरेच स्वयंसेवक तिकडे धावले.

म: त्यांना अडवू नका. अडवू नका. अल्कोपाथीसमोर सर्व समान आहेत. एका पातळीवर आहेत. मी त्यांच्यात ते माझ्यात आणि ’कावळा-पांढरा’ सगळ्यांच्यात अशी ही एकात्मता आहे. (हे बोलताना महाराजांच्या डोळ्यात पाणी तरळले.) बोल, बालका बोल !

श्रो: महाराज मी समस्त अखिल भारतीय अल्कोपाथी क्लबतर्फे आपले आभार मानतो. आपल्यामुळेच आमच्या परमपूज्य बापूंचा चष्मा व काठी भारतात परत आली. आम्ही आता आपले आभार मानण्यासाठी येणार्‍या वर्षात आठवड्यात एकदा सर्व प्रमुख शहरात ’बियर मॅरॅथॉन’ आयोजित करायचा संकल्प सोडला आहे. फूल ना फुलाची पाकळी म्हणून याचा स्वीकार करावा.

म: सुंदर ! सुंदर कल्पना. असे झाले तर आम्ही छत्रपतींची तलवारही परत आणू. यासाठी मी आपणास सूचना करतो की ही मॅरॅथॉन आठवड्यात दोनदा करावी……

हे ऐकल्यावर टाळ्यांचा कडकडाट सुरू झाला तो थांबेचना. समस्त श्रोतृवर्ग बेफाम होऊन नाचू लागले. व त्याच वेळी भगिनींनी प्रार्थना चालू केली. त्याची चाल….. बरोबर… !

इकडे व्यासपीठावर महाराज ज्या आसनात गेले होते त्या आसनातून त्यांना बाहेर यायला जमेना. हाताचे कडबोळे आणि त्यात पायांची पुरचुंडी अशा अवस्थेत ते बराच वेळ उभे होते व शेवटी जमिनीवर कोसळले.

आमचीही अवस्था काही वेगळी नव्हती. आम्ही जमिनीवर तसे आडवेच झालो होतो. अर्धवट झोपेत आम्ही महाराजांकडे शेवटचे पाहून घेतले, मनोमन त्यांना साष्टांग नमस्कार घातला आणि एका निर्वात पोकळीत विलीन झालो.”

या वृत्तांतानंतर दुसर्‍या दिवशी आम्हाला बंगळूरूहून बोलावणे आले. सोबत विमानाचे तिकीट व एक भली मोठ्ठी पेटी. त्यात काय होते हे जाणकारांनी ओळखले असेलच. या भेटीदरम्यान आमचा सत्कार हिंदूह्रदसम्राटांच्या हातून करण्यात आला. खूश होऊन त्यांनी विचारले

स्वामींनी आपले बरेच कौतुक केले आहे, बोला काय देऊ आपल्याला?

महाराज, आपल्यासारखी हातात रुद्राक्षांच्या माळा घालण्याची परवानगी. आम्ही हजरजबाबीपणे उत्तर दिले.

बराच वेळ शांततेत गेला. साहेबांच्या मनातली उलघाल व तडफड आम्ही समजत होतो. पण आम्ही त्यांच्याच बाण्याचे, हटलो नाही.

एकदाचे त्यांच्या तोंडून ते अमृत बाहेर पडले -

तथास्तु !

लेखक : जयंत कुलकर्णी

५

रूद्राक्षाच्या माळा - भाग ४

2011-03-03T03:06:00.000-08:00

श्रोत्यांमध्ये २००/३०० माईक घेऊन स्वयंसेवक व स्वयंसेविका अडखळत, तोल सावरत फिरत होत्या, मध्येच धडपडत होत्या. पण कोणाचीही कसलीही तक्रार नव्हती. प्रश्नोत्तरे अर्थात वाघिणीच्या दुधातून आणि राष्ट्रभाषेत चाललेली होती. दैनिक मद्यरात्रच्या वाचकांच्या सोयीसाठी आम्ही ती खास मराठीतून देत आहोत. वाचा फक्त मद्यरात्रीत ! ( हे आम्हाला दूरदर्शनच्या बातम्यांवरून सुचलेले आहे.) असो !

महाराज : आपण मागच्यावेळी सोमरस विद्यापीठात संशोधित झालेल्या एका अस्सल भारतीय उपचार पद्धतीचे काय काय फायदे आहेत हे बघितले. बाळा,(महाराज एका वृद्धाकडे बोट दाखवून व जबडा फाकून हसत म्हणाले) सांगतोस का नाव त्या उपचार पद्धतीचे?

श्रोता : कोण विसरेल त्याचे नाव? ’अल्कोपाथी’ महाराज.

म : बरोबर ! आपण हे ही बघितले की अल्कोपाथीने १० मिनिटात चेहर्‍यावरचे फोड, माईटस्‌ची अ‍ॅलर्जी, १ तासात जखमा, एलोपिसीया, एमियोट्रोफीक लॅटरल सेरोसिस, २ तासात अरिथ्रायटीस, तेवढ्याच वेळात एबडोमिनल एओर्टीक एनिरिझम, एन्थ्रॅक्स, एंजिना, धमन्यांतील चरबीचे विघटन, बेल्स पलसी, पाठीचे दुखणे, कॅटॅरॅक्ट, सी.ओ.पी. डी, ३ तासात भाजलेल्या जखमा, हर्पेस, तर एका दिवसात ब्रेस्ट कॅन्सर,ब्रेन कॅन्सर, कोलोन कॅन्सर, इत्यादी इत्यादी इत्यादी…. बरे करू शकतो. हे असताना परदेशी कंपन्यांची औषधे वापरून आपण आपला घामाचा पैसा कुठे पाठवतो ऽऽऽऽऽऽऽ…………?

सगळे श्रो. एका सुरात: परदेशात!

म : याची गरज आहे का ?

सगळे.श्रो.ए.सू : नाहीऽऽऽऽऽऽऽऽऽ.

म. : त्या बाईंना जरा माईक द्या. हं बोला बाई. घाबरू नका. सांगा आपला अनुभव.

बाई : महाराज आपल्या या उपचार पद्धतीने माझे सगळे आजार बरे केले. मी आता आनंदाने माझे आयुष्य जगत आहे. महाराज ही आपलीच कृपा आहे. बरं याचे साइड इफेक्टही काही नाहीत. फक्त एकच – तो म्हणजे झोप. मला खात्री आहे तोही लवकरच दूर होईल.

म: आणि आपली आपल्या नवर्‍याशी होणारी भांडणेही थांबली असतील.

बाई : इश्श ! असे काय हो महाराज, आता आम्ही दोघेही अल्कोपाथीचे उपचार करतो ना एकमेकावर !

म: आवरते घेत… मागच्या वेळी आपण अल्कोपाथीतील अनेक औषधांचा वापर बघितला..

श्रो.: महाराज महाराज…..

म. : बोला, बोला. असे पुढे या. बोला…..

श्रो. : महाराज जय हो ! आपल्या कृपेने मी अल्कोपाथीचा दवाखाना काढला आणि मी आता आमच्या क्षेत्रातील सगळ्यात जास्त टॅक्स भरणारा वजनदार माणूस आहे. ही आपलीच कृपा. या उपकाराची फेड म्हणून महाराज आपल्या स्कॉटलंड मधल्या जमिनीत मी रग्गड पैसे घातले आहेत.

म( जबडा फाकवत) : धन्यवाद. आपण मला जरा नंतर येऊन भेटा. तर मित्रहो, मैत्रिणींनो ( हे म्हणताना त्यांचा डावा डोळा जरा मिचकावल्यासारखा वाटला मला), सज्जनहो, दुर्जनहो, सर्वांनो, या अती प्राचीन पण दुर्लक्षिलेल्या उपचार पद्धतीचा आपण आज सर्वजण वापर करत आहोत ही एक अत्यंत अभिमानाची गोष्ट आहे. हे औषध किती घ्यायचे याचे काहीही प्रमाण नाही हे आपल्याला माहिती आहेच. कितीही प्या…..

४

रूद्राक्षाच्या माळा - भाग ३

2011-03-03T03:05:00.001-08:00

आता या मंडपाची शोभायात्रा पुरे असे वाटून आम्ही तेथून निघणार तेवढ्यात आम्हाला तेथे एक फाटका तरुण हातातले कागद फडकवत तीव्र स्वरात वेड लागल्यासारखा ओरडत असलेला दिसला. या सगळ्या गोंधळात तो काय ओरडत होता हे समजणे शक्यही नव्हते म्हणा. अधिक चौकशी केल्यावर त्याला सनातन प्रभातमधून भाड्याने आणलाय असे समजले. हे का? असे विचारल्यावर आम्हाला फार मजेदार उत्तर मिळाले. या सगळ्या कार्यक्रमाला दृष्ट लागू नये म्हणून ती बाळाच्या गालावरची तीट आहे असे सांगण्यात आले. या महासंमेलनावरच्या गालावरची ही बाळतीट आम्हाला फारच आवडली. आमची तर या मंडपातून जायची तयारीच नव्हती पण मागून येणार्‍या लोंढ्यामुळे आम्ही आपोआपच पुढे ढकलले गेलो.

या पुढच्या मंडपात तर अतोनात गर्दी उसळलेली दिसली. बर्‍याच कॉट्स टाकलेल्या दिसल्या.

व्वा! व्वा! रक्तदानाचा कार्यक्रम दिसतोय. एवढी गर्दी असेल तर भारताची एका दिवसाची रक्ताची गरज भागणार असे समजून आमचा ऊर अभिमानाने भरून आला व मन आदराने दाटून आले. पण थोडे पुढे जातो तर सगळ्या बिछान्यावर तमाम स्त्रीवर्ग पसरलेला होता. हा भेदभाव का व कशासाठी असे आम्ही तावातावाने तेथल्या डॉक्टरांना विचारले तर त्यांनी आमच्याकडे विचित्र नजरेने बघितले. ती नजर बघून आम्ही त्यात विरघळून गेलो. पूर्ण विरघळायच्या आत आपले भांडण पुरे करावे हा पुणेरी विचार करून आम्ही परत एकदा तावातावाने त्यांना विचारले, “रुग्णांना पुरुषाचे रक्त हल्ली चालत नाही की काय?”
त्यावर त्यांनी आमची कीव करत आम्हाला समजुतीने चार गोष्टी सांगितल्या त्या तर फारच धक्कादायक होत्या. त्या कॉटवरून उठणार्‍या एका भगिनीला आम्ही मुलाखत देणार का? असे विचारल्यावर आपले केस उडवत त्या म्हणाल्या,
“इश्श! त्यात काय, देऊ की. चला गं यांची मुलाखत घेऊया!” असे म्हणताच १०-१५ भगिनींनी आम्हाला गराडा घातला. आमच्या मुलाखतीतील काही प्रश्नोत्तरे आपल्यालाही आवडतील.

आम्ही: आज रक्तदान केल्यामुळे आपल्याला बरे वाटत असेल नाही ?

त्या : इश्श ! अहो हे रक्तदान नव्हते काही.

आम्ही (बावळटासारखे): मग ?

त्या: ( तोल सावरत. अरे रे !) अहो ज्यांना ’त्याचा’ वास आवडत नाही ना त्यांना ते शिरेतून द्यायची सोय आहे येथे.

’त्याचा’ म्हणताना त्या अगदी नवर्‍याचे नाव घेताना लाजतात तशा लाजल्या.

आता पुढे “इकडून शिरेतून जाणे झाले आणि आमचे डोके अगदी हलके झाले बघा” असं ऐकायला मिळणार असे वाटले.

या मंडपात एवढी प्रचंड गर्दी का ? याचा उलगडा आम्हाला आत्ता झाला. त्या सर्व भगिनींना वंदन करून आम्ही कशीबशी त्यांच्या तावडीतून सुटका करून घेतली. आमचा जीव आता तहानेने व्याकूळ झाला होता. पण त्या अख्ख्या जागेत प्यायच्या पाण्याचा एक थेंब दिसेल तर शप्पत. आता काय करावे … असा विचार करत असतानाच त्या सभामंडपात एकदम शांतता पसरली. प्रत्यक्ष महाराजांचे आगमन होत होते.

अहाहा काय ते तेज ! घोड्यांच्या शर्यतीचा मोसम असल्यामुळे त्यांचे आगमन खास घोड्यावरून करण्यात आले होते. तो तगडा पांढराशुभ्र घोडा आणि त्यावर आपले उघडेबंब महाराज ! व्वा ! जणू हत्तीवर दाढीवाला डास ! मला अगदी नवरात्रीची आठवण झाली. देवी नाही का वेगवेगळ्या वाहनांवरून येते ! आपल्या धर्माच्या परंपरा जपायची एवढी कळकळ बघून आम्ही अगदी भारावून गेलो. नाहीतर हल्ली कोणाला पडलंय हो धर्माचं ? तेवढ्यात आकाशवाणी झाली.

“कृपया शक्य झाल्यास शांतता बाळगावी. अर्थात आपले इतर कार्यक्रम चालू ठेवण्यास काहीही हरकत नाही. फक्त थोडेसे लक्ष इकडेही द्यावे. या कार्यक्रमाचा सगळा खर्च युनायटेड दारू लिमिटेडने केला आहे हे कृपया लक्षात ठेवावे.”

ते ऐकताच प्यायलेल्या दारूला जागून बहुतेकांनी आवाज बंद केला. अर्थात बाहेर हाकलले जाण्याची सुप्त भितीही मनात होतीच. सगळ्यांनी पटापट मिळेल त्या जागा व्यापल्या. व्यापल्याच म्हणावे लागेल कारण कोणालाही कसेही बसायची परवानगी नाईलाजाने देण्यात आली होती. आश्चर्य म्हणजे महाराजांनी आज एकदम प्रश्नोत्तराचाच कार्यक्रम चालू केला. बहुदा त्यांची झोपलेल्या श्रोत्यांसमोर भाषण करायची मानसिक तयारी नसावी. बर्‍यापैकी शुद्धीवर होते ते !

३

रूद्राक्षाच्या माळा - भाग २

2011-03-03T03:05:00.000-08:00

मंडपाचे अनेक भाग होते. पहिल्याच भागावर मोठी पाटी मोठ्या दिमाखाने झळकली होती. “ Non-Alcoholic Anonymus “ हा काय प्रकार आहे हे जाणून घेण्यासाठी आम्ही आमचा कॅमेरा सरसावून आत शिरलो. एका छोट्या व्यासपीठावर एक अत्याधुनिक माईक आणि त्याच्या मागे महाराजांचे भव्य चित्र लावण्यात आले होते. नुकतेच कोणाचे तरी भाषण संपले होते. तेवढ्यात उद्‌घोषणा झाली. “आता आपल्या नीरस आयुष्याचे अनुभव कथन श्री. भालचंद्र विनायक तळीराम उर्फ गुलाब महाराज करतील.” मागच्या रांगेतून एक भगवा रेशमी झब्बा घातलेला, साधारणत: पन्नाशीचा माणूस उठला आणि त्या माईकच्या दिशेने जाऊ लागला.

अच्छा ! हेच का ते दारूबंदीचे कार्यकर्ते ! त्यांना बघताच तेथे एकच गोंधळ उडाला. साक्षात गुलाब महाराजांना तेथे बघून बर्‍याच लोकांना जागेवरच भोवळ आली आणि त्यांना तत्परतेने स्ट्रेचरवरून हालवण्यात आले. त्यातल्या एका स्वयंसेवकाला मी याबाबतीत विचारल्यावर त्याने अत्यंत अभिमानाने उत्तर दिले, “ महाराजांनी आम्हाला तयार राहायला सांगितलेच होते कारण या महासंमेलनात असे अनेक धक्के बसणार याची त्यांना कल्पना आहे.

आमच्या प्रथमोपचार केंद्राला आपण जरूर भेट द्या. देश विदेशातील प्रख्यात डॉक्टरांनी महाराजांच्या प्रेमापोटी येथे हजेरी लावली आहे.”
आमच्या उच्च रक्तदाबासाठी याचा काही फुकट उपयोग करू घेता येईल का हा विचार करत आम्ही श्री. गुलाब महाराजांच्या अनुभव कथनाकडे लक्ष देऊ लागलो.

गुलाब महाराज त्या माईकसमोर कसेबसे उभे राहिले आणि त्यांच्या हातातला माईक खाली पडला. तो उचलण्यासाठी ते खाली वाकले ते उठलेच नाहीत. शेवटी त्यांना उभे करून धरून ठेवण्यात आले. ते काय बरळत होते ते सगळंच काही कळत नव्हते, पण जे काही शब्दबोधामृत आमच्यापर्यंत पोहोचले त्यातून आम्हाला खालील अर्थबोध झाला आणि आम्ही भारावून गेलो.

ते म्हणाले, "आत्तापर्यंत आम्हाला जे काही साक्षात्कार झाले त्यात सगळ्यात सुंदर आणि महत्त्वाचा साक्षात्कार आम्हाला महाराजांचे शिष्यत्व पत्करल्यावर झाला हे कबूल करायला आम्हाला अजिबात लाज वाटत नाही. गेली अनेक वर्षे आम्ही विविध प्रकारचे मद्य आमचे सगळे भक्त गेल्यावर गुपचुपपणे आमच्या खोलीत बसून पीत असू. पण महाराजांनी आम्हाला जी दीक्षा दिली त्यामुळे आमचे डोळे क्षणात उघडले व आता आम्ही आमच्या मित्रांच्या संगतीत आनंदाने विविध मद्याचा आस्वाद घेत फिरत असतो. एवढेच काय शंकर महाराजांचा आदर्श समोर ठेवून आता आम्ही आमची पाद्यपूजा करताना आमच्या भक्तांनी उंची शॅंपेनच वापरावी असा आदेशच काढला आहे. पूर्वी आम्हाला सतत कसली तरी काळजी वाटायची व आमच्या स्वप्नात सतत हडळी यायच्या. आता आमच्या स्वप्नात सुंदर अप्सरा येतात. हा चमत्कार महाराजांमुळेच……”
हे एवढे बोलणे होत आहे तेवढ्यात गुलाबू परत खाली कोसळले. ते आता अती आनंदाने बोलण्याच्या परिस्थितीत नाहीत हे ओळखून स्वयंसेवकांनी त्यांची तेथून त्वरित उचलबांगडी केली. ते दृश्य तर फारच मजेदार होते ! एखादी नौका समुद्रात हेलकावे खावी तसे ते चार स्वयंसेवक व त्यांच्या हातात असलेले महाराज हे एकदा या बाजूला तर एकदा त्या बाजूला असे हेलकावे खात चालत होते. मध्येच गुलाबूमहाराज किंचाळत होते तर स्वयंसेवक महाराजांचा गजर करत होते. त्यांनी तो दहा फुटी रस्त्याचा समुद्र धडपडत पार केला आणि सगळ्यांनी सुटकेचा नि:श्वास टाकला.

आता पुढचा नंबर कोणाचा अशी उत्सुकता आमच्या मनात होतीच. तेवढ्यात एक मोठा घोळका माईकच्या दिशेने येताना दिसला. त्यांच्या खाकी अर्ध्या चड्ड्या आणि काळ्या टोप्या बघून आम्ही तर हादरलोच. हे येथे, हे संमेलन उधळायला वगैरे आले आहेत की काय असे वाटून आम्ही पळायच्या बेतात होतो तेवढ्यात त्या घोळक्याला स्वयंसेवकांनी अडवले व त्यांच्यापैकी एकालाच त्या सगळ्यांच्यातर्फे बोलायला सांगितले. थोडीशी हाणामारी होऊन त्यातल्या जरा वयस्कर वाटणार्‍या शाखाप्रमुखाने तो माईक हातात घेतला

“ मल्ल्याबाबा महाराज की जय ! चक दे इंड्या !" असे ओरडत त्याने आपले क्रांतीकारक विचार मांडले.
दक्ष ! आम्ही लहानपणापासून या पेयांच्या फायद्याविषयी ऐकत आलेलो आहोत. पण आमच्या घरच्यांच्या दबावाखाली आम्ही या थोर आनंदापासून वंचित राहिलो. आमचे तीर्थरूप स्वत:मात्र चोरून या पेयांचा आस्वाद घेत असताना आम्ही अनेकवेळा पाहिले आहे. आता मात्र आम्हाला राहवत नाही म्हणून आम्ही सगळी बंधने तोडून आमच्या आयांना चकवून येथे पळून आलो आहोत. आमचे प्रमुख आम्हाला यापासून आता रोखू शकत नाहीत. आम्ही प्रतिज्ञा करतो की या क्षणापासून आम्ही या बियर क्रांतीत भाग घेत आहोत.” असे त्वेषाने ओरडून त्याने हातातली बाटली संपवली व शुभशकून म्हणून तेथे एक नारळ फोडायला जसा दगड असतो तशाच दगडावर हातातली बाटली फोडली. त्या आवाजाबरोबर आख्या मंडपातून तसे आवाज घुमले आणि महाराजांचा जयजयकार झाला. हे ऐकल्यावर तेथे काही भगिनी होत्या त्या एकदम गाणी गायला लागल्या. त्याची चाल मै छोडके सारी लाज .....की घुंगरू टूट गये या गाण्याशी मिळती जुळती होती. नंतर कळले की ती महाराजांची प्रार्थना होती.

आता पुढे काय असा आमच्या मनात विचार येताच आम्ही ’पोपट हिरवा प्रिमियम’ नावाची बाटली तेथेच ठेवलेल्या एका बादलीतून उचलली व तोंडाला लावली व एका दमात रिकामी करून खाली फोडली. त्याबरोबर दोन चार स्वयंसेवक धावत आले. आता आम्हाला मार पडणार असे वाटून आम्ही खाली बसलो तर त्यांचा प्रमुख म्हणाला, “साहेब लाजू नका. या मंडपात १००० स्वयंसेवकांना फक्त काचा गोळा करायचेच काम दिलेले आहे. त्यातून जे स्वयंसेवक बियर पिऊन पडतील त्यांना उचलायचे काम अजून ५०० जणांना देण्यात आलेले आहे. आपण फक्त जरा बाजूला व्हा!”

जाताना त्यांनी न विसरता ’कावळा-पांढरा स्ट्रॉंग’ ची बाटली आमच्या हातात दिली. ते ऐकून व ती बाटली रिचवून आम्ही परत ताठ मानेने त्या मंडपात वावरू लागलो.

२

रूद्राक्षाच्या माळा

2011-03-03T03:04:00.000-08:00

श्री. देवांना समाजकार्य करायची हौस फार ! समाजकार्य करायची सगळ्यात सोपी पद्धत म्हणजे पत्रकारिता करणे असा त्यांचा दृढ समज झाल्यामुळे ते त्यांचा कॅमेरा गळ्यात अडकवून सगळीकडे मिरवायची हौस पुरवून घेत असतात. त्यासाठी त्यांनी एक बनावट वर्तमानपत्राचा खास बनावट बिल्ला एका बनावट छापखान्यात छापून घेतला आहे. हा बिल्ला आणि त्यांचा कॅमेरा वापरून त्यांनी अनेक सभा, कार्यक्रमाचे वृत्तांत तयार केले व विविध वर्तमानपत्रांना व मासिकांना पाठवले, पण छे ! कोळशाच्या खाणीत जोपर्यंत हिरा असतो तोपर्यंत तो कोळसाच असतो हेच खरे. पण त्यांनी नुकताच एका धर्ममार्तंडाच्या सभेचा वृत्तांत लिहिला आणि त्या कोळशाचा हिरा झाला. तो चक्क एका प्रतिष्ठित वर्तमानपत्रात छापून आला आणि त्यांच्या या वृत्तांतावर वाचकांच्या उड्या पडल्या. प्रतिक्रियांचे तर विचारूच नका. शेवटी..त्यांचा सर्व्हर ढपला.

तो हा वृत्तांत –

आम्हाला सोनेरी रंगाचे एक पेय प्राणाहूनही प्रिय. बरोबर त्याचे नाव बिअर ! आता थोरामोठ्यांचे अनुकरण करावे या आपल्या समाजाच्या अत्यंत वंदनीय अशा नियमाप्रमाणे आम्ही गळ्यात कॅमेर्‍याच्या बरोबर रुद्राक्षाच्या माळा व तोंडात बिअरचे कौतुक अशा अवस्थेत हिंडत असतो हेही खरेच. आमच्या हातातही आम्ही तसल्या माळा घातल्या होत्या पण एका भगव्या झेंड्याखाली उभ्या असलेल्या सज्जन माणसाने आम्हाला त्या माळांबरोबर येणार्‍या जबाबदार्‍या सांगितल्याबरोबर आम्ही त्या काढून त्यांच्या स्वाधीन केल्या. गळ्यात माळ घालणे व हातात माळा घालणे याच्यातला फरक त्या दिवशी आम्हाला चांगल्याच प्रकारे समजावून सांगण्यात आला. असो. त्यांच्या हातापाया पडून आम्ही आमचा कॅमेरा कसाबसा मिळवला आणि आम्हीही त्याच दिवशी भीष्मप्रतिज्ञा करून टाकली “ आयुष्यात कधीही गळ्यात माळ घालणार नाही. पण एक दिवस हातात माळा घालणार!”

या आमच्या भीष्मप्रतिज्ञेमुळेच आम्ही त्या सभेचा वृत्तांत लिहू शकलो. आम्ही हातात त्या माळा घालू शकलो का नाही हे आपल्याला यथावकाश कळेलच.

या प्रतिज्ञेचे आम्ही लगेचच टी-शर्ट करून घेतले आणि ते घालून वावरू लागलो. हल्ली आपल्याला, दुसर्‍याला जे सांगायचे ते समोरासमोर न सांगता वेगळ्या मार्गाने सांगायची अशी रीत असल्यामुळे आम्ही हा मार्ग अवलंबिला, कारण स म स पाठवणे आम्हाला आमच्या उरलेल्या बॅलन्समधे शक्यच नव्हते. त्यासाठी वेगवेगळ्या मजकुराचे टी-शर्ट मिळतात म्हणे. अर्थात भगवा झेंडा दिसला की आम्ही रस्ता बदलायचो, म्हणजे त्या फुटपाथवर भगवा रंग दिसला की आम्ही अलीकडच्या फुटपाथवर ! तोंड चुकवायचो, पण आम्ही धीर सोडला नाही. भगव्या वस्त्रांचे आम्हाला लहानपणापासूनच आकर्षण. या रंगाचे आम्हाला फार म्हणजे फार कौतुक वाटते. देवाने हा रंग जन्माला घालताना सगळ्यात जास्त कष्ट केले आहेत असे आमचे ठाम म्हणणे आहे. नाहीतर धड लाल नाही धड पिवळा नाही, असा रंग आमच्या ओशो सरांना का आवडला असता बरे ? आम्हाला तर त्यांच्या आश्रमाच्या अवतीभवती हिंडायचे पहिल्यापासून वेड ! त्यांनी कायमची समाधी घेतल्यावर त्यांच्या गोर्‍या शिष्या कमी झाल्या आणि आमच्या त्या गल्लीतल्या तशा चकरापण कमीच झाल्या म्हणा. पण अधुनमधुन आमचे पाय आपोआप तिकडे वळतातच.

त्या दिवशी (मे महिन्यातली उन्हाने तळपणारी दुपार) आम्ही असेच ग्रॅंडमधून भर उन्हात बाहेर पडलो. तेथे आम्ही दुपारी काय करत होतो हे पुणेकरांना सांगायला नको. कॅमेरा बरोबर होताच. गळ्यात आमचा बोगस बिल्ला व डोळ्यावर गॉगल असा आमचा वेष असल्यामुळे आमची पावले आपोआप ओशोसरांच्या आश्रमाकडे वळली. आम्हाला तेथे प्रवेश नव्हताच त्यामुळे आम्ही तसे डुलत डुलत चाललो होतो. ग्रँडमधून तसे चालता येत नसेल तर बाहेर पडायला मना आहे. पण आम्हाला काही तो आश्रम सापडत नव्हता. चार चकरा मारल्या पण छे ! ग्रॅंडची कमाल म्हणावी तर तेथे तसे अचाट काही केलेलेच नव्हते. नेहमीप्रमाणे ५/६ च ! पण आज आश्रमाची पाटी नाही, भगव्या कपड्यांची ये जा नाही, च्यायला काय झालंय काय आज ? नेहमीच्या जागेवर दुसरीच पाटी दिसत होती. हे विचार आमच्या मनात घोळू लागले तेवढ्यात आमचे जमिनीवरचे पाय सुटले आणि आम्ही हवेत उचलले गेलो. त्यानंतर आमचे डोळे बांधण्यात आले. दोन तीन मिनिटांनी आम्हाला एका ठिकाणी आपटण्यात आले. काय बावळट लोक आहेत, आम्हाला सांगितले असते तर आम्ही तसेही आलो असतो की. पण असो. आपटल्या आपटल्या आमच्या तोंडून एक भला मोठा ढेकर बाहेर पडला. तो ऐकताच, आम्हाला सन्मानाने एका चांगल्या बैठकीवर बसवण्यात आले. हा कशाचा चमत्कार असावा हे काही आमच्या त्यावेळी लक्षात आले नाही पण थोड्याच वेळात त्याचाही उलगडा झाला. जडावलेले डोळे उघडून बघितले तर आम्ही एका भल्या मोठ्या मंडपात येऊन पडल्याचे आमच्या लक्षात आले. आम्ही त्वरेने आमचा कॅमेरा घेऊन त्या मंडपाचा फेरफटका मारला. जे आम्ही बघितले त्यावरून समाजाच्या उद्धाराची कळकळ किती उच्च स्तरावर पोहोचली आहे याची खात्री पटून आमचा ऊर अभिमानाने भरून आला आणि आमच्या डोळ्यात पाणी आले.

१

काळजी

2011-03-03T02:55:00.000-08:00

जर तुम्हाला वाटत असेल की,

कोणालाच तुमच्या अस्तित्वाच्या असल्या नसल्याची

काळजी वाटत नाही

तर दोन-चार कर्जाचे हप्ते चुकवून पहा की राव !

न्यूज रूम -भाग २

2011-03-03T02:54:00.000-08:00

कृष्णकांत – What rubbish, डोकं ठिकाणावर आहे का तुमचं…काय बोलताय तुम्ही? आपण पत्रकारिता करतो. असं काही केलं तर लोक शेण घालतील तोंडात…. मला नाही आवडली ही कल्पना.

तो – सर, विश्वास ठेवा. लोकांना हेच बघायला आवडतं आजकाल. एक प्रिन्स खड्ड्यात पडतो आणि ती चार दिवस ब्रेकिंग न्यूज़ होऊ शकते. वाराणसीमध्ये जेव्हा बॉम्बब्लास्ट होतो ती ब्रेकिंग न्यूज़, भारताने मॅच जिंकली ह्या ब्रेकिंग न्यूज़च्या मागे दडून जाऊ शकते. सर, आपण काही करू शकतो. आपण मीडिया आहोत. आपण खर्‍याचं खोट आणि खोट्याचं खरं करू शकतो. एका छोट्यात छोट्या बातमीला कसं मोठं करायचं ते आपल्या हातात असतं. आणि कितीही मोठी बातमी असेल ती आपण ब्रेक न करता त्या बातमी मधून हवा काढू शकतो. आपल्याला बातमी मोठी आणि छोटी दोन्ही करायला पैसे मिळतील सर. Trust me.

कृष्णकांत – हे सगळं नवीनच ऐकतोय. मला नाही वाटत हे ठीक आहे. पत्रकारिता हा लोकशाहीचा चौथा पाया आहे. आपल्याला असे वर्तन शोभा देणार नाही.

तो – सर, चिक्कार पैसा मिळेल आपल्याला. लोकांना बातम्या काय न्यूज़ पेपर्सपण देतात, मग त्यांच्यात आणि आपल्यात काही फरक असायला नको?

कृष्णकांत – (चिडून ओरडत) नाही हे मला, अजिबात आवडलं नाही. This is nonsense. I will not let this happen here.

सगळे शांत झाले. कोणालाच काही बोलायचा धीर होत नव्हता. तेवढ्यात स्पीकरमधून मोठ्या साहेबाचा आवाज आला. सगळ्यांनी बाहेर जा. मला कृष्णकांतशी बोलायचे आहे. सगळे बाहेर निघून गेले. कोणालाच कळले नाही आत काय होतंय.

दुसरा दिवस -

सकाळी ७ ला बातम्या.. ७:२० ला गणपतीची आरती….७:३० ला भविष्य कथन… ८ ला ठळक बातम्या…८:१० ला चुलबुली राखीची मुलाखत…८:३० ला काही गमतीदार यू ट्यूब वीडियोज….९ ला विशेष व्यक्तीची मुलाखत… ९:३० ला क्रिकेट… १० ला ब्रेकिंग न्यूज़.. अमिताभला ताप आला… ११ कसाबला मराठी कस यायला लागलं यावर विशेष एक तासाचा भाग….१२ ला ठळक बातम्या…१२:३० ला टीवी मालिकांचे भाग आणि चर्चा..१ ला कुकिंग शो…२ ला कोणाची तरी मुलाखत…३ ला घोटाळा…३:३० ला सिनेमाची गाणी.. मग थोड्यावेळाने सकाळपासूनच सगळं पुन:प्रक्षेपण.

आजच्या घडीला, अब-तक भारतातील नंबर एक न्यूज़ चॅनेल आहे. चॅनेलचे मालक आता निवांत आहेत ही प्रगती बघून. सगळे आता त्यांच्या कल्पना वापरून, आपलं स्पर्धेतील अस्तित्व टिकवू पाहत आहेत. लोकांना मनोरंजनाचं एक उपयुक्त साधन मिळालंय.

कृष्णकांतच्या मीटिंगमध्ये न्यूज़ चॅनेलच्या नवीन संकल्पना सांगणारा तो तरुण, आज अब-तकच्या ऑफिसमध्ये न्यूज़ रूममध्ये मीटिंग घेऊन लोकांना ऑर्डर देतोय आणि हो.. कृष्णकांत यांची तीच शेवटची मीटिंग होती त्या ऑफिसात…

लेखक: सुहास झेले

१

२

न्यूज रूम!

2011-03-03T02:53:00.000-08:00

कृष्णकांत यांचा अब तक न्यूज़ चॅनेलमध्ये पहिला दिवस. आपल्या वरिष्ठ सभासदांशी ओळख आणि चॅनेलचा टीआरपी कसा वाढवावा याबद्दल एक चर्चा करायची असं त्यांनी ठरवलं होतं. सगळेच गडबडीत होते त्यामुळे आजच नवीन बॉस आला आणि लगेच अशी मोठी मीटिंग म्हटल्यावर सगळेच चिंतातुर झाले. बॉसला वॉशरूममध्ये यथेच्छ शिव्या घालून, टाय, इस्त्रीचा शर्ट सावरून सगळे कॉन्फरन्स रूममध्ये जमा झाले.

सगळ्यांची ओळख झाली, इतर न्यूज़ चॅनेल्स आणि अब-तकची आकडेवारी प्रोजेक्टरवर दाखवली गेली. चॅनेलचे बोर्ड ऑफ डाइरेक्टर्स बॉस मंडळी टीवी कॉन्फरन्सद्वारे मीटिंगमध्ये सहभागी झाले होते. सगळ्यांचा चेहरा विचारात पडला होता, काय करावं सुचत नव्हतं. इतकी चांगली बातमी गोळा करून, ती सगळ्यात आधी जनतेला देऊन सुद्धा बाकी चॅनेल्स टीआरपीमध्ये अब-तकला मात देत होती. त्यांनी आपली ही चिंता आपल्या सहकार्‍यांपुढे बोलून दाखवली . काय करावं की सगळे आपलं चॅनेल जास्तीत जास्त बघतील? मला तुम्ही काही सूचना सुचवा. सगळे एकमेकांकडे बघायला लागले.

त्यातलाच एक तरुण उभा राहिला आणि म्हणाला, “सर आपण न्यूज़पेक्षा अजून काही वेगळं द्यायला हवं. म्हणजे काही विशेष बातम्या द्यायला हव्या. नवनवीन कार्यक्रम आले की आपल्याला जाहिरातदार मिळतील तसेच वेगळे कार्यक्रम दाखवले म्हणून प्रेक्षकसुद्धा आकर्षित होतील.

कृष्णकांत – (विचित्र नजरेने) म्हणजे नक्की कुठले कार्यक्रम? आपण बातम्या पोचवतो आणि तेच आपलं काम!

तो – अहो सर, त्याच त्या बातम्या बघून प्रेक्षक हैराण होतात. त्यांना काही बदल लागतो. आपण २४ तास बातम्या देत राहणार तर आपण मागेच राहणार. आपल्याला नवनवीन कार्यक्रम ह्या बातम्यांच्या मध्ये घालायला हवेत. काही तरी चटपटीत बघायला लोकांना नक्कीच आवडतं.

कृष्णकांत – कुठले कार्यक्रम?

तो – सोप्पय! चित्रपटांचे परीक्षण, लोकांचं भविष्य, पेज-थ्रीच्या आतल्या गप्पा, टीवीमधल्या मालिकांचं विश्लेषण, एखाद्या प्रसिद्ध व्यक्तीची मुलाखत, तीर्थक्षेत्राचा महिमा सांगणे, खेळाबद्दल विशेष माहिती, किंवा चार पाच यू-ट्यूबवरचे वीडियो घेऊन परत परत दाखवत राहायचे. तसेच काही पाककृतींचे कार्यक्रमही अर्ध्या अर्ध्या तासाचे भाग असे आपण दर तासाला दाखवू शकतो.

कृष्णकांत – ह्म्म्म्म, ह्या गोष्टी मला अवांतर वाटतात. अजिबात गरजेच्या नाहीत. लोक बातम्या बघायला आपल्याकडे येणार आणि आपण असा मसाला त्यांना देणार. नाही हे चूक आहे.

तो – हं, बरोब्बर. पण आपण धंदा करतोय. आपल्याला स्पर्धेत राहायला असं काही तरी करायलाच हवं. आपण एक एक तासाचे विशेष भाग दाखवू. इतके दहशतवादी हल्ले झालेत आपल्या देशात. आठवड्याला एक असा एक हल्ला आणि त्याचं विश्लेषण करून घेऊ किंवा देवांवर आधारित कार्यक्रम दाखवू, स्वर्गाच्या पायर्‍या, सीताहरण कस झालं हे सांगू, किंवा एखाद्या सुपरस्टारचं लग्न होऊन सहा महिने झाले तरी ते तसे जवळ आले नाही.. अशी बातमी दाखवू. त्यात त्या सुपरस्टारला पब्लिसिटी मिळते आणि आपल्याला धंदा, किंवा राजकारणातला भ्रष्टाचार हा सगळ्यात मोठा विषय, जो आपल्याला पैसे देईल त्याच्या विरोधकांवर तुटून पडायचं..

१

२

एखादी कल्पना

2011-03-03T02:46:00.000-08:00

एखादी कल्पना एखाद्याकडून चोरली तर

ती चोरी होते.

पण वेगवेगळ्या कल्पना वेगवेगळ्या लोकांकडून चोरल्यावर

जे होते ते संशोधन.

रंगताना रंगामध्ये!

2011-03-03T02:45:00.000-08:00

यमुनेच्या तिरावर, आवळीच्या झाडावरी

दडुनिया बसला गं, नटवर गिरिधारी

पाहुनिया राधिकेला, गुपचिप कान्हा आला

घेऊनिया पिचकारी, नेम धरितो मुरारी

सोडीयेली धार कशी? सररररर

रंगताना राधा बोले अररररर

बावरता राधा पळे, असे कान्हुला तो छळे

तरी चुकेचिना लळे, सावळ्याच्या चाळ्यामुळे

मग राधा करुणेने, बोलू पाहे केविलवाणे

रंगलेले रूप म्हणे, आहे मला घरी जाणे

आतातरी थांब ना रे…..!

कान्हा, आतातरी थांब ना रे…..!

अरे थांब गिरिधारी नको मारू पिचकारी,

रंगामध्ये भिजविशी किती रे मुरारी …IIधृ०II

माळ तुटली कशी? मोती गळले कसे?

कंकण टिचकून हातात रुतले कसे?

कसे ना मला आज कोडे सुटे?

ऐसेकैसे तरंग मनाशी उठे?

मनाशी उठे! मनाशी उठे!!

अरे सांग गिरिधारी केली काय जादूगिरी?

रंगामध्ये न्हाऊनिया का हसतो मुरारी? …II१II

हातून सुटली कशी? घागर पडली कशी?

खोल पाण्यात जाऊनी बुडली कशी?

डोईवरचा पदर खांदी आला कसा?

रंगी रंगताना रंगात रंगला कसा?

रंगला कसा! रंगला कसा!!

अरे सांग गिरिधारी केली काय चमत्कारी?

रंगामध्ये भिजवली साडी चोळी सारी …II२II

रासलीला कशा? तुझे रंग कसे?

सार्‍या गोकुळी आमुचे झाले हसे

रोज येते अभय पाणी भरण्यामिषे

तुझ्याप्रितीचे अजब बुलावे कसे?

बुलावे कसे? बुलावे कसे?

अरे थांब गिरिधारी झाली पुरी प्रितखोरी

रंगामध्ये भिजुनिया तू कोरडा मुरारी …II३II

कवी: गंगाधर मुटे

एक चोर

2011-03-03T02:44:00.000-08:00

मी देवाकडे दुचाकी मागितली

पण मला ठाऊक आहे, देव मला ती देणार नाही

म्हणून मग मीच ती चोरली आणि

देवाकडे फक्त माफीची याचना केली.

अनुदिनी चोरास !!

2011-03-03T02:40:00.000-08:00

कशास निराशेचे नभ हे दाटले तुजसमोरी ?

लेख न लिहिता आला ,शोक कशास करी ?

गरजच काय लेख लिहिण्याची शिष्या ,

तुटवडा नाही जालावर सुंदर लेखांचा…

ऐक कान देऊनी सांगतो तुज रहस्य एक,

जरा जालावर अपुली शर्विलक- नजर फेक,

इतरांचे लेख खपवणे अपुल्या नावाने,

हा उपाय आहे सहजसाध्य विनाकष्टाचा ,

अनुदिनींवर भिरभिरती नजर असावी ,

अपुली एका अनुदिनी परि असावी,

आणिक असावा व्यासंग दांडगा जालाचा,

लेख इतरांचे ,गजर करावा स्वनामाचा …

होताच आरोप चोरीचा ,स्वीकार तया करू नये,

आरडाओरडा होईल खरा, उत्साह परि मरू नये,

अपुलीच री ओढावी, वा अनुदिनी अजून एक बनवावी ,

नित्य-नवा करावा त्यावरी ,संग्रह चौर्य -साहित्याचा…

कुणी म्हणताच चोरी ही, आपण करावी कुरघोडी,

सहज उपलब्ध लेख हा , मी कसा तया सोडी ?

जालावरचे साहित्य हे, कुणी न अपुला हक्क सांगावा,

हवा तसा वापरेन ,लेख ना तुझ्या बापाचा …

हल्ला करताच टोळ्यांनी ,धीर न जरा सोडावा,

नाव बदलूनी अपुले , परत कार्यकारण साधावा,

अनुदिनी बनवाव्यात बर्‍याच ,मोफत सुविधा ही,

परि न थांबवावा क्षणभर, धंदा लेख चोरण्याचा…

दिवसेंदिवस असाच उद्योग करशील जेव्हा ,

निर्लज्जतेची गोळी तू खाशील जेव्हा..

हे माझ्या शर्विलक शिष्या , आशीर्वाद देतो,

तेव्हा राजा बनशील तू ,अनुदिनी-चोरांचा …

कवी: संकेत पारधी